Kỷ niệm 78 năm Ngày Cách mạng Tháng Tám thành công: Bài học về phát huy tinh thần độc lập, tự chủ, sáng tạo

Thời sự 09:26 | 19/08/2023
Cách mạng Tháng Tám 1945 thành công đặt nền móng khai sinh ra nước Việt Nam dân chủ cộng hòa (2-9-1945), dựng lên mốc son chói lọi trong dòng chảy lịch sử dân tộc. Thắng lợi vĩ đại ấy để lại nhiều bài học quý báu. Một trong những bài học đó là, phát huy tinh thần độc lập, tự chủ, sáng tạo.
Cách mạng Tháng Tám 1945 - Biểu tượng sức mạnh khối đại đoàn kết toàn dân tộc
cachmang-thangtam.jpg
Ngày 19-8-1945, hàng chục vạn người dân ở Hà Nội và các tỉnh lân cận theo các ngả đường đổ về Quảng trường Nhà hát Lớn Hà Nội dự mít tinh hưởng ứng cuộc Tổng khởi nghĩa giành chính quyền. Ảnh tư liệu TTXVN

Tháng 9-1939, Chiến tranh thế giới thứ hai bùng nổ. Ở châu Âu, trên cơ sở những thắng lợi quan trọng ban đầu giành được, quân đội phát xít Đức nhanh chóng kéo vào chiếm đóng nước Pháp (6-1940). Lợi dụng tình thế đó, ở Viễn Đông, tháng 9-1940, quân Nhật tràn vào Đông Dương. Chính quyền thực dân Pháp thỏa hiệp, câu kết chặt chẽ với phát xít Nhật cùng nhau đàn áp phong trào cách mạng, triệt để thực thi chính sách cai trị hà khắc nhằm vơ vét nhân lực, vật lực phục vụ mục đích của chúng. Nhân dân Việt Nam chịu hai tầng áp bức bóc lột nặng nề tàn bạo Pháp và Nhật, rơi vào tình cảnh cực khổ, điêu đứng, cuộc sống lầm than. Từ cuối năm 1944 đến đầu năm 1945, nạn đói nghiêm trọng xảy ra tại miền Bắc Việt Nam đã khiến hơn 2 triệu người chết.

Để đáp ứng yêu cầu đấu tranh trong tình hình mới, Hội nghị Ban Chấp hành Trung ương Đảng lần thứ sáu (tháng 11-1939), đặc biệt là Hội nghị Ban Chấp hành Trung ương Đảng lần thứ tám (5-1941) chủ trương chuyển hướng chỉ đạo chiến lược cách mạng với những nội dung cơ bản: Một là, quyết định đưa vấn đề giải phóng dân tộc lên nhiệm vụ hàng đầu và cấp bách nhất, mọi vấn đề cách mạng khác (kể cả vấn đề ruộng đất) đều phải nhằm mục đích đó mà giải quyết. Hai là, thực hiện vấn đề dân tộc giải phóng trong phạm vi từng nước Đông Dương, mỗi nước sẽ thành lập một mặt trận dân tộc thống nhất riêng gồm các tổ chức quần chúng lấy tên là Hội Cứu quốc nhằm tập hợp mọi lực lượng yêu nước đấu tranh giành độc lập. Ba là, khẩn trương xúc tiến xây dựng căn cứ địa cách mạng, xây dựng lực lượng để chuẩn bị tiến hành khởi nghĩa vũ trang, coi đây là nhiệm vụ trung tâm của Đảng trong giai đoạn hiện tại.

Chấp hành đường lối của Đảng đề ra, ngày 19-5-1941, Mặt trận Việt Nam độc lập đồng minh (gọi tắt là Mặt trận Việt Minh) thành lập, chủ trương “liên hiệp hết thảy các tầng lớp nhân dân không phân biệt tôn giáo, đảng phái, xu hướng chính trị nào, giai cấp nào, đoàn kết chiến đấu để đánh đuổi Pháp - Nhật giành quyền độc lập cho xứ sở”.

Sau khi thành lập, Mặt trận Việt Minh triển khai đẩy mạnh công tác tuyên truyền, phát triển cả về tổ chức và lực lượng, hình thành hệ thống từ trung ương đến cơ sở. Đến giữa năm 1945, Việt Minh đã có khoảng 5 triệu hội viên. Trên cơ sở lực lượng chính trị và lực lượng vũ trang địa phương phát triển, ngày 22-12-1944, Đội Việt Nam tuyên truyền giải phóng quân - đội quân chủ lực đầu tiên, tiền thân của Quân đội nhân dân Việt Nam thành lập. Nhờ quá trình chủ động, tích cực chuẩn bị lực lượng và xây dựng căn cứ địa, nên khi thời cơ khởi nghĩa chín muồi (8-1945), cách mạng nhanh chóng giành thắng lợi.

*
* *

Đầu năm 1945, Chiến tranh thế giới thứ hai bước vào giai đoạn cuối. Trong tình thế khó khăn, phát xít Nhật quyết định tiến hành cuộc đảo chính lật đổ Pháp để độc chiếm Đông Dương. Cuộc đảo chính diễn ra vào đêm 9-3-1945, quân Pháp chống cự yếu ớt rồi nhanh chóng đầu hàng. Triều đình nhà Nguyễn lập tức “trở cờ” chuyển sang làm tay sai cho Nhật.

Ngay khi Nhật đảo chính Pháp, Ban Thường vụ Trung ương Đảng họp mở rộng, ra Chỉ thị “Nhật - Pháp bắn nhau và hành động của chúng ta” (12-3-1945), xác định rõ kẻ thù cụ thể trước mắt duy nhất của nhân dân Đông Dương lúc này là phát xít Nhật. Do đó, phải thay đổi khẩu hiệu “đánh đuổi Nhật - Pháp” bằng khẩu hiệu “đánh đuổi phát xít Nhật”, kiên quyết chống lại chính phủ bù nhìn thân Nhật.

Hội nghị nhận định những điều kiện khởi nghĩa chưa chín muồi, nhưng đang đi tới chín muồi nhanh chóng, từ đó quyết định phát động một cao trào “Kháng Nhật cứu nước” mạnh mẽ làm tiền đề cho tổng khởi nghĩa. Thực chất là phát động khởi nghĩa từng phần giành chính quyền từng địa phương tiến lên tổng khởi nghĩa giành thắng lợi hoàn toàn.

Đây là sự phát triển sáng tạo về phương pháp cách mạng trong điều kiện cụ thể của một nước thuộc địa. Chấp hành chỉ đạo của Đảng, từ giữa tháng 3-1945, phong trào đấu tranh vũ trang và các cuộc khởi nghĩa từng phần liên tiếp diễn ra ở nhiều địa phương trong cả nước, đẩy quân Nhật và chính quyền tay sai rơi vào khủng hoảng trầm trọng.

Đầu tháng 8-1945, Chiến tranh thế giới thứ hai đi đến những ngày cuối cùng. Ngày 14-8-1945, quân đội Nhật hoàng chấp nhận đầu hàng các nước đồng minh không điều kiện. Tin tức đầu hàng nhanh chóng lan đi khắp các mặt trận. Quân đội Nhật ở Đông Dương hầu như bị tê liệt, mất tinh thần chiến đấu, chính phủ bù nhìn tay sai hoang mang cực độ. Theo thỏa thuận giữa các nước đồng minh thắng trận, quân đội Tưởng Giới Thạch (Trung Hoa dân quốc) sẽ tiến vào miền Bắc Việt Nam, quân đội Anh - Pháp sẽ vào miền Nam Việt Nam (lấy Vĩ tuyến 16 phân chia) làm nhiệm vụ giải giáp quân đội Nhật, nhưng thực chất đều muốn thực hiện ý định tiêu diệt lực lượng cách mạng và Đảng Cộng sản Đông Dương, thành lập chính quyền tay sai phục vụ mưu đồ cai trị.

cachmang-thangtam1.jpg
Đông đảo nhân dân tập trung tại Quảng trường Ba Đình nghe Chủ tịch Hồ Chí Minh đọc Tuyên ngôn độc lập ngày 2-9-1945. Ảnh tư liệu TTXVN

Trước sự chuyển biến mau lẹ của tình hình, Đảng triệu tập Hội nghị toàn quốc (họp từ ngày 13 đến ngày 15-8-1945) tại Tân Trào (Tuyên Quang), nhận định thời cơ đã đến, quyết định phát động Tổng khởi nghĩa giành chính quyền trong cả nước trước khi quân đồng minh vào. Hội nghị quyết định thành lập Ủy ban Khởi nghĩa toàn quốc để kịp thời chỉ đạo thống nhất phong trào khởi nghĩa các địa phương. Tiếp theo Hội nghị toàn quốc của Đảng, Đại hội quốc dân cũng họp ở Tân Trào (ngày 16-8-1945). Đại hội nhất trí tán thành quyết định Tổng khởi nghĩa, bầu Ủy ban Dân tộc giải phóng Việt Nam (Chính phủ lâm thời) do lãnh tụ Hồ Chí Minh làm Chủ tịch, thông qua một số chính sách quan trọng của Mặt trận Việt Minh.

Hưởng ứng lệnh Tổng khởi nghĩa, nhân dân cả nước với khí thế sục sôi nhất tề nổi dậy giành chính quyền. Ngày 19-8-1945, Tổng khởi nghĩa thắng lợi ở Hà Nội. Ngày 23-8-1945, Thừa Thiên Huế giành được chính quyền. Ngày 25-8-1945, nhân dân Sài Gòn - Gia Định giành được chính quyền... Chỉ trong vòng hai tuần (từ ngày 14 đến ngày 28-8-1945), cuộc Tổng khởi nghĩa đã thành công rực rỡ trên phạm vi cả nước. Lần đầu tiên trong lịch sử dân tộc Việt Nam, chính quyền cả nước thuộc về tay nhân dân.

Ngày 2-9-1945, tại Quảng trường Ba Đình lịch sử, trước hàng chục vạn đồng bào, Chủ tịch Hồ Chí Minh thay mặt Chính phủ cách mạng lâm thời trịnh trọng đọc bản Tuyên ngôn độc lập khai sinh nước Việt Nam dân chủ cộng hòa - Nhà nước dân chủ nhân dân đầu tiên ở Đông Nam Á. Đây là mốc son chói lọi trong tiến trình đi lên của lịch sử nước ta.

Trên cơ sở thắng lợi vĩ đại vừa giành được, Đảng kịp thời đúc rút những bài học kinh nghiệm quý báu, trong đó có bài học về phát huy tinh thần độc lập, tự chủ, sáng tạo, với nội dung cụ thể là: Độc lập, tự chủ về đường lối cách mạng nhằm đáp ứng đúng yêu cầu, nhiệm vụ đấu tranh bức thiết đặt ra; chủ động, tích cực xây dựng lực lượng (cả lực lượng chính trị và lực lượng vũ trang), xây dựng căn cứ địa làm chỗ dựa vững chắc cho cách mạng; kết hợp chặt chẽ đấu tranh chính trị và khởi nghĩa từng phần ở nông thôn với đấu tranh chính trị và khởi nghĩa ở đô thị để khi có thời cơ phát động Tổng khởi nghĩa.

Gần 80 năm đã trôi qua, song bài học về phát huy tinh thần độc lập, tự chủ, sáng tạo trong Cách mạng Tháng Tám 1945 vẫn còn nguyên giá trị. Trong công cuộc xây dựng và bảo vệ Tổ quốc hiện nay, đất nước ta đứng trước nhiều thời cơ thuận lợi nhưng cũng đối diện với không ít khó khăn, thách thức. Điều đó đòi hỏi Đảng ta tiếp tục giữ vững bản lĩnh chính trị, nêu cao tinh thần độc lập, tự chủ, sáng tạo trong hoạch định đường lối; luôn kiên định với mục tiêu lý tưởng cách mạng là độc lập dân tộc gắn liền với chủ nghĩa xã hội, kiên định với chủ nghĩa Mác - Lênin và tư tưởng Hồ Chí Minh; đồng thời tham khảo tiếp thu có chọn lọc kinh nghiệm, cách làm của các nước để lãnh đạo cách mạng Việt Nam đi đến những thành công mới.

Theo Trung tá, Tiến sĩ Trần Hữu Huy (Viện Lịch sử quân sự)/hanoimoi.com.vn

https://hanoimoi.vn/ky-niem-78-nam-ngay-cach-mang-thang-tam-thanh-cong-bai-hoc-ve-phat-huy-tinh-than-doc-lap-tu-chu-sang-tao-638537.html

Link gốc: https://hanoimoi.vn/ky-niem-78-nam-ngay-cach-mang-thang-tam-thanh-cong-bai-hoc-ve-phat-huy-tinh-than-doc-lap-tu-chu-sang-tao-638537.html

Tin khác

Quận Ba Đình (Hà Nội): Phát động "Tết trồng cây đời đời nhớ ơn Bác Hồ”

Quận Ba Đình (Hà Nội): Phát động "Tết trồng cây đời đời nhớ ơn Bác Hồ”

(LĐ&PL) Ngày 19/2, tại Trường Trung học cơ sở Phan Chu Trinh (phường Ngọc Khánh), quận Ba Đình tổ chức Lễ phát động phong trào "Tết trồng cây đời đời nhớ ơn Bác Hồ” Xuân Giáp Thìn năm 2024.
Sơn Tây: Tổ chức tưởng niệm 1226 năm ngày giỗ Bố Cái Đại Vương Phùng Hưng

Sơn Tây: Tổ chức tưởng niệm 1226 năm ngày giỗ Bố Cái Đại Vương Phùng Hưng

(LĐ&PL) Ngày 17/2 (tức mùng 8 âm lịch), thị xã Sơn Tây tổ chức Lễ tưởng niệm 1226 năm ngày giỗ Bố Cái Đại Vương Phùng Hưng (798 - 2024). Tham dự có Phó Bí thư Thường trực Thành ủy Hà Nội Nguyễn Thị Tuyến; các đồng chí lãnh đạo Thành phố, thị xã, đại diện dòng họ Phùng Việt Nam, cùng đông đảo nhân dân, du khách thập phương.
Hoàn thiện chế độ, chính sách nhà ở, tiền lương, trợ cấp đối với vận động viên

Hoàn thiện chế độ, chính sách nhà ở, tiền lương, trợ cấp đối với vận động viên

(LĐ&PL) Bộ Chính trị yêu cầu, cần bổ sung, hoàn thiện chế độ, chính sách đào tạo, bồi dưỡng, chăm sóc y tế, nhà ở, tiền lương, trợ cấp, ưu đãi khác đối với vận động viên, huấn luyện viên, nhân tài trong lĩnh vực thể dục, thể thao.
Huyện Hưng Nguyên đổi thay sau 2 năm thực hiện đề án 06

Huyện Hưng Nguyên đổi thay sau 2 năm thực hiện đề án 06

(LĐ&PL) Sau hơn 2 năm triển khai Đề án 06 và hơn 1 năm thực hiện chuyển đổi số, huyện Hưng Nguyên (Nghệ An) đã có những bước chuyển rõ nét về cải cách hành chính, qua đó, góp phần thúc đẩy phát triển kinh tế - xã hội địa phương nhanh và bền vững.
Tổ chức và quản lý lễ hội Xuân Giáp Thìn 2024 an toàn, tiết kiệm

Tổ chức và quản lý lễ hội Xuân Giáp Thìn 2024 an toàn, tiết kiệm

(LĐ&PL) Cục Văn hóa cơ sở (Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch) yêu cầu các địa phương như Hà Nội, Hải Phòng, Nam Định, Vĩnh Phúc, Phú Thọ cần giám sát chặt chẽ những lễ hội tập trung đông người trên địa bàn.

Có thể bạn quan tâm

Hà Nội: Chấn chỉnh “xe dù, bến cóc”

Hà Nội: Chấn chỉnh “xe dù, bến cóc”

(LĐ&PL) Sở Giao thông vận tải (GTVT) Hà Nội vừa yêu cầu các đơn vị liên quan tăng cường các giải pháp chấn chỉnh “xe dù, bến cóc”.
Những trường hợp bồi thường bằng đất và nhà ở khi bị thu hồi đất

Những trường hợp bồi thường bằng đất và nhà ở khi bị thu hồi đất

Giá đất tính thu tiền sử dụng đất khi bồi thường là giá đất được xác định theo bảng giá đất tại thời điểm phê duyệt phương án bồi thường, hỗ trợ, tái định cư.
Quận Ba Đình (Hà Nội): Phát động "Tết trồng cây đời đời nhớ ơn Bác Hồ”

Quận Ba Đình (Hà Nội): Phát động "Tết trồng cây đời đời nhớ ơn Bác Hồ”

(LĐ&PL) Ngày 19/2, tại Trường THCS Phan Chu Trinh, quận Ba Đình tổ chức Lễ phát động phong trào "Tết trồng cây đời đời nhớ ơn Bác Hồ” Xuân Giáp Thìn năm 2024.
Sơn Tây: Tổ chức tưởng niệm 1226 năm ngày giỗ Bố Cái Đại Vương Phùng Hưng

Sơn Tây: Tổ chức tưởng niệm 1226 năm ngày giỗ Bố Cái Đại Vương Phùng Hưng

(LĐ&PL) Ngày 17/2 (tức mùng 8 âm lịch), thị xã Sơn Tây tổ chức Lễ tưởng niệm 1226 năm ngày giỗ Bố Cái Đại Vương Phùng Hưng (798 – 2024).
Hoàn thiện chế độ, chính sách nhà ở, tiền lương, trợ cấp đối với vận động viên

Hoàn thiện chế độ, chính sách nhà ở, tiền lương, trợ cấp đối với vận động viên

(LĐ&PL) Bổ sung, hoàn thiện chế độ, chính sách đào tạo, bồi dưỡng, chăm sóc y tế, nhà ở, tiền lương, trợ cấp, ưu đãi khác đối với vận động viên, huấn luyện viên, nhân tài trong lĩnh vực thể dục, thể thao.
Huyện Hưng Nguyên đổi thay sau 2 năm thực hiện đề án 06

Huyện Hưng Nguyên đổi thay sau 2 năm thực hiện đề án 06

(LĐ&PL) Sau hơn 2 năm triển khai Đề án 06 và hơn 1 năm thực hiện chuyển đổi số, huyện Hưng Nguyên (Nghệ An) đã có những bước chuyển rõ nét về cải cách hành chính.
Tổ chức và quản lý lễ hội Xuân Giáp Thìn 2024 an toàn, tiết kiệm

Tổ chức và quản lý lễ hội Xuân Giáp Thìn 2024 an toàn, tiết kiệm

(LĐ&PL) Cục Văn hóa cơ sở (Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch) yêu cầu các địa phương như Hà Nội, Hải Phòng, Nam Định, Vĩnh Phúc, Phú Thọ cần giám sát chặt chẽ những lễ hội tập trung đông người trên địa bàn.
Trước Tết Nguyên đán, cả nước xảy ra 11 cuộc tranh chấp lao động, ngừng việc tập thể

Trước Tết Nguyên đán, cả nước xảy ra 11 cuộc tranh chấp lao động, ngừng việc tập thể

(LĐ&PL) Trước Tết Nguyên đán 2024, cả nước xảy ra 11 cuộc tranh chấp lao động, ngừng việc tập thể tại 6 tỉnh, thành phố.
Hà Nội: 29 quận, huyện, thị xã đã tổ chức Hội khỏe Phù Đổng

Hà Nội: 29 quận, huyện, thị xã đã tổ chức Hội khỏe Phù Đổng

(LĐ&PL) Tính đến thời điểm hiện tại, 29/30 quận, huyện, thị xã trên địa bàn thành phố Hà Nội đã tổ chức Hội khỏe Phù Đổng.
Ngày đầu nghỉ Tết, hàng chục người đã không thể về nhà vì tai nạn giao thông

Ngày đầu nghỉ Tết, hàng chục người đã không thể về nhà vì tai nạn giao thông

(LĐ&PL) Qua thống kê, ngày đầu nghỉ tết Nguyên đán, toàn quốc xảy ra 79 vụ tai nạn giao thông, làm chết 33 người, bị thương 73 người.
Khi tổ chức tín dụng phải kiểm soát đặc biệt, cổ đông không được chuyển nhượng cổ phần

Khi tổ chức tín dụng phải kiểm soát đặc biệt, cổ đông không được chuyển nhượng cổ phần

(LĐ&PL) Kể từ ngày tổ chức tín dụng được đặt vào kiểm soát đặc biệt, chủ sở hữu, thành viên góp vốn, cổ đông không được chuyển nhượng cổ phần, phần vốn góp.
Những hình ảnh ấn tượng tại Hội khỏe Phù Đổng thị xã Sơn Tây

Những hình ảnh ấn tượng tại Hội khỏe Phù Đổng thị xã Sơn Tây

(LĐ&PL) Thị xã Sơn Tây vừa tổ chức khai mạc Hội khỏe Phù Đổng lần thứ X. Đáng chú ý, Hội khỏe đã diễn ra những màn diễu hành ấn tượng, đẹp mắt.
31 trường hợp thu hồi đất để phát triển kinh tế - xã hội theo Luật Đất đai (sửa đổi)

31 trường hợp thu hồi đất để phát triển kinh tế - xã hội theo Luật Đất đai (sửa đổi)

(LĐ&PL) Luật Đất đai (sửa đổi) vừa được Quốc hội thông qua tại Kỳ họp bất thường lần thứ 5 đã quy định cụ thể về các trường hợp Nhà nước thu hồi đất, trong đó có 31 trường hợp thu hồi đất để phát triển kinh tế - xã hội vì lợi ích quốc gia, công cộng.
Nhiều địa phương đạt chuẩn phổ cập giáo dục Trung học cơ sở mức độ 3

Nhiều địa phương đạt chuẩn phổ cập giáo dục Trung học cơ sở mức độ 3

(LĐ&PL) Hiện nay, Hà Nội là một trong 7 tỉnh, thành phố trên cả nước được công nhận đạt chuẩn phổ cập giáo dục Trung học cơ sở (THCS) mức độ 3.
Kiểm tra công tác bảo đảm an toàn thực phẩm Tết Nguyên đán và mùa lễ hội 2024

Kiểm tra công tác bảo đảm an toàn thực phẩm Tết Nguyên đán và mùa lễ hội 2024

(LĐ&PL) Kiểm tra việc thực hiện các quy định về vệ sinh an toàn thực phẩm tại các cơ sở sản xuất, chế biến, kinh doanh thực phẩm, dịch vụ ăn uống trên địa bàn huyện Thường Tín.
Xem thêm
Phiên bản di động