Quy định mới nhất về những trường hợp trong diện tinh giản biên chế

Chính sách tinh giản biên chế là một trong những giải pháp quan trọng nhằm sắp xếp lại bộ máy hành chính nhà nước theo hướng tinh gọn, hiệu quả, đồng thời bảo đảm quyền lợi cho người lao động khi không còn phù hợp với yêu cầu tổ chức, vị trí việc làm, hoặc tự nguyện nghỉ việc.

Theo quy định mới tại Nghị định được Chính phủ ban hành, đối tượng được áp dụng chính sách tinh giản biên chế được xác định rõ ràng và đầy đủ, trong đó nhấn mạnh đến sự đồng thuận của cá nhân, sự đánh giá của cơ quan quản lý trực tiếp, cũng như các yếu tố về cơ cấu tổ chức và chất lượng đội ngũ cán bộ công chức, viên chức hiện nay.

Ảnh minh họa.

Những đối tượng thực hiện chính sách tinh giản biên chế

Đối tượng thực hiện chính sách tinh giản biên chế bao gồm cán bộ, công chức, viên chức; cán bộ, công chức cấp xã; và người làm việc theo chế độ hợp đồng lao động được áp dụng chế độ, chính sách như công chức theo quy định của Chính phủ, nếu thuộc một trong các trường hợp cụ thể.

Trước hết là những người dôi dư do sắp xếp tổ chức bộ máy, không bao gồm những đối tượng được hưởng chế độ đặc thù trong quá trình sắp xếp tổ chức hệ thống chính trị. Tiếp đến là cán bộ, công chức, viên chức lãnh đạo, quản lý thôi giữ chức vụ hoặc được điều động, bổ nhiệm vào vị trí có mức lương hoặc phụ cấp chức vụ thấp hơn do sắp xếp bộ máy tổ chức, nhưng tự nguyện tinh giản và được sự đồng ý của cơ quan, đơn vị trực tiếp quản lý.

Một trường hợp khác là lãnh đạo, quản lý thôi chức do cơ cấu lại hoặc nhằm nâng cao chất lượng đội ngũ theo quyết định của cấp có thẩm quyền, nếu cá nhân cũng tự nguyện tinh giản và được đơn vị quản lý đồng thuận.

Bên cạnh đó, những người dôi dư do sắp xếp nhân sự theo quyết định của cấp có thẩm quyền, hoặc do đơn vị sự nghiệp công lập tự sắp xếp nhân sự để thực hiện cơ chế tự chủ, cũng thuộc diện được tinh giản. Trường hợp tiếp theo là những người không còn phù hợp với cơ cấu vị trí việc làm mà không thể bố trí công việc khác, hoặc có thể bố trí công việc khác nhưng cá nhân vẫn tự nguyện xin nghỉ và được cơ quan đồng ý. Ngoài ra, những người chưa đạt trình độ chuyên môn theo yêu cầu của vị trí đang đảm nhiệm, không có vị trí khác phù hợp, và không thể bố trí đào tạo lại, cũng thuộc diện tinh giản nếu có nguyện vọng và được đơn vị chấp thuận. Những người có kết quả xếp loại chất lượng ở mức không hoàn thành nhiệm vụ trong năm trước liền kề hoặc trong năm xét tinh giản, hoặc ở mức hoàn thành nhưng tự nguyện xin nghỉ cũng được xem xét áp dụng chính sách.

Một nhóm khác là những người có tổng số ngày nghỉ ốm trong năm từ 200 ngày trở lên có xác nhận chi trả trợ cấp của cơ quan bảo hiểm xã hội, nếu tự nguyện nghỉ việc và được đơn vị đồng ý, sẽ thuộc diện được tinh giản.

Ngoài nhóm cán bộ, công chức, viên chức, nghị định cũng mở rộng chính sách tinh giản biên chế đối với những người làm việc theo hợp đồng lao động không xác định thời hạn trong các đơn vị sự nghiệp công lập, nếu thực hiện công việc chuyên môn, nghiệp vụ thuộc danh mục vị trí việc làm chức danh nghề nghiệp chuyên ngành và bị dôi dư do sắp xếp lại tổ chức hoặc cơ cấu nhân sự theo quyết định của cấp có thẩm quyền. Cũng trong diện này là những người làm công việc hỗ trợ, phục vụ trong cơ quan hành chính hoặc đơn vị sự nghiệp công lập, bị dôi dư do sắp xếp bộ máy, trừ những người thuộc hệ thống chính trị được hưởng chế độ riêng.

Đáng chú ý, hai nhóm đối tượng hoạt động không chuyên trách cũng được đưa vào diện tinh giản biên chế trong đợt này. Cụ thể, người hoạt động không chuyên trách ở cấp xã sẽ nghỉ việc ngay từ thời điểm chính quyền địa phương thực hiện mô hình tổ chức chính quyền hai cấp theo luật tổ chức chính quyền địa phương. Trong khi đó, người không chuyên trách ở thôn, tổ dân phố bị dôi dư do sắp xếp tổ chức cũng sẽ nghỉ việc ngay từ thời điểm có quyết định của cấp có thẩm quyền về việc sắp xếp lại.

Đối tượng chưa thực hiện tinh giản biên chế

Bên cạnh việc xác định rõ những đối tượng thuộc diện được tinh giản biên chế, nghị định cũng quy định cụ thể những đối tượng chưa được áp dụng chính sách này.

Đó là những người đang trong thời gian mang thai, nghỉ thai sản hoặc đang nuôi con dưới 36 tháng tuổi, trừ trường hợp chính cá nhân đó tự nguyện xin tinh giản.

Ngoài ra, những người đang bị xem xét kỷ luật, truy cứu trách nhiệm hình sự, hoặc đang bị thanh tra, kiểm tra do có dấu hiệu vi phạm cũng chưa được xem xét tinh giản biên chế trong thời điểm đó.

Chính sách nghỉ hưu trước tuổi

Một trong những điểm nổi bật và nhân văn của chính sách tinh giản biên chế lần này là quy định rõ ràng về chính sách đối với những người nghỉ hưu trước tuổi. Theo đó, người có tuổi đời còn từ đủ hai đến đủ năm năm đến tuổi nghỉ hưu theo quy định của Nghị định 135/2020/NĐ-CP, nếu có đủ thời gian công tác có đóng bảo hiểm xã hội bắt buộc để được hưởng lương hưu, và đặc biệt có ít nhất 15 năm làm nghề nặng nhọc, độc hại, nguy hiểm hoặc làm việc ở vùng có điều kiện kinh tế - xã hội đặc biệt khó khăn, sẽ được hưởng các chế độ hỗ trợ khi nghỉ hưu trước tuổi.

Trong các chế độ này, nổi bật là việc người nghỉ hưu sớm không bị trừ tỷ lệ lương hưu như thông lệ. Đồng thời, mỗi năm nghỉ hưu sớm so với quy định sẽ được trợ cấp 5 tháng tiền lương hiện hưởng. Ngoài ra, người lao động còn được hưởng thêm trợ cấp một lần dựa trên thời gian đã đóng bảo hiểm xã hội.

Cụ thể, nếu có từ đủ 20 năm trở lên đóng bảo hiểm xã hội bắt buộc, thì 20 năm đầu sẽ được trợ cấp 5 tháng lương, còn những năm tiếp theo (từ năm thứ 21 trở đi), mỗi năm sẽ được trợ cấp thêm 0,5 tháng tiền lương. Trường hợp người có từ đủ 15 đến dưới 20 năm công tác thì được trợ cấp 5 tháng tiền lương hiện hưởng.

Cũng theo nghị định, những người có tuổi đời còn dưới hai năm đến tuổi nghỉ hưu, nếu đủ điều kiện về thời gian đóng bảo hiểm xã hội và có ít nhất 15 năm làm nghề nặng nhọc hoặc làm việc ở vùng khó khăn theo quy định, cũng sẽ được hưởng chế độ hưu trí bình thường mà không bị trừ tỷ lệ lương hưu dù nghỉ trước tuổi.

Tương tự, nhóm người có tuổi đời còn dưới 2 năm đến tuổi nghỉ hưu theo quy định chung, nhưng đủ điều kiện về thời gian đóng bảo hiểm xã hội, vẫn được nghỉ hưu hưởng lương đầy đủ như quy định.

Việc cụ thể hóa các nhóm đối tượng, điều kiện và quyền lợi trong chính sách tinh giản biên chế lần này thể hiện nỗ lực của Chính phủ trong việc tạo ra một hệ thống hành chính tinh gọn, hiệu lực, đồng thời đảm bảo tính nhân văn trong xử lý nguồn nhân lực dôi dư. Các quy định cũng cho thấy sự phân loại, đánh giá cán bộ không chỉ dựa vào tuổi tác hay vị trí công việc mà còn xét đến năng lực thực tế, hoàn cảnh cá nhân và nguyện vọng tự nguyện.

Điều này không chỉ giúp bộ máy hành chính nhà nước hoạt động hiệu quả hơn mà còn tạo sự đồng thuận trong đội ngũ cán bộ, công chức, viên chức và người lao động về chủ trương tinh giản, cơ cấu lại bộ máy phù hợp với yêu cầu phát triển hiện nay.

P.T