Từ 1/7: Chỉ còn 10 tội danh bị áp dụng án tử hình

Ảnh minh họa.

Luật mới được Quốc hội thông qua tại Kỳ họp thứ 9, chính thức có hiệu lực thi hành từ ngày 1/7, quy định bỏ hình phạt tử hình đối với các tội danh sau:

- Hoạt động nhằm lật đổ chính quyền nhân dân

- Phá hoại cơ sở vật chất - kỹ thuật của nước Cộng hòa XHCN Việt Nam

- Sản xuất, buôn bán hàng giả là thuốc chữa bệnh, phòng bệnh

- Vận chuyển trái phép chất ma túy

- Phá hoại hòa bình, gây chiến tranh xâm lược

- Gián điệp

- Tham ô tài sản

- Nhận hối lộ

Đây đều là những tội danh từng nằm trong nhóm các hành vi đặc biệt nghiêm trọng. Tuy nhiên, với những thay đổi lần này, Nhà nước hướng tới việc thu hồi tài sản và cải tạo người phạm tội thay vì xử lý bằng hình phạt cao nhất.

Siết điều kiện giảm án với tội phạm tham nhũng

Đối với hai tội danh tham ô tài sản và nhận hối lộ, dù đã được loại bỏ án tử hình, nhưng Luật sửa đổi đặt ra điều kiện rất nghiêm ngặt nếu muốn được xét giảm thời hạn chấp hành án phạt tù chung thân.

Cụ thể, người bị kết án chỉ được xem xét giảm án khi:

- Đã chủ động nộp lại ít nhất 3/4 giá trị tài sản tham ô hoặc nhận hối lộ;

- Tích cực hợp tác với cơ quan chức năng trong việc điều tra, xử lý tội phạm

- Hoặc lập công lớn

Quy định này nhằm tăng hiệu quả thu hồi tài sản tham nhũng và khuyến khích người phạm tội thành khẩn, hợp tác với cơ quan tố tụng.

Sau khi Luật sửa đổi có hiệu lực, Bộ luật Hình sự chỉ còn 10 tội danh có thể bị áp dụng hình phạt tử hình, bao gồm:

- Phản bội Tổ quốc

- Bạo loạn

- Khủng bố nhằm chống chính quyền nhân dân

- Giết người

- Hiếp dâm người dưới 16 tuổi

- Sản xuất trái phép chất ma túy

- Mua bán trái phép chất ma túy

- Khủng bố

- Chống loài người

- Tội phạm chiến tranh

Về điều khoản chuyển tiếp, Luật quy định rõ: Những người đã bị tuyên án tử hình trước ngày 1/7/2025 vì 8 tội danh vừa được bỏ án tử hình nhưng chưa thi hành án, sẽ không bị thi hành. Chánh án Tòa án nhân dân tối cao sẽ ra quyết định chuyển hình phạt từ tử hình sang tù chung thân.

Việc rà soát, chuyển đổi hình phạt sẽ do TAND tối cao chủ trì, phối hợp với Bộ Công an, Bộ Quốc phòng, Viện KSND tối cao và các cơ quan liên quan thực hiện.

Những sửa đổi trong Bộ luật Hình sự có hiệu lực từ ngày 1/7 không chỉ giảm số tội danh bị áp dụng án tử hình mà còn thể hiện định hướng cải cách tư pháp, nhân đạo hóa chính sách hình sự, trong đó đặc biệt chú trọng đến yếu tố thu hồi tài sản phạm tội và khuyến khích hợp tác với cơ quan chức năng.