Đẩy mạnh đột phá hạ tầng, kiến tạo tầm vóc mới cho Thủ đô

Nhìn lại chặng đường đã qua, Hà Nội đã nỗ lực hoàn thành hiệu quả những nhiệm vụ Đảng và Nhà nước giao phó, trong đó nổi bật là quyết tâm tạo đột phá về hạ tầng. Hàng loạt công trình giao thông trọng điểm cùng hệ thống hạ tầng đô thị ngày càng đồng bộ, hiện đại đã và đang làm thay đổi mạnh mẽ diện mạo Thủ đô, tạo nền tảng vững chắc để Hà Nội tiếp tục bứt phá, kiến tạo tầm vóc mới trong giai đoạn phát triển tiếp theo.

Hiện thực hóa khát vọng phát triển Thủ đô

Trong nhiệm kỳ qua, dưới sự lãnh đạo của Ban Chấp hành Trung ương Đảng khóa XIII, đất nước ta đã vượt qua nhiều thử thách chưa từng có để đạt được những kết quả phát triển toàn diện và nổi bật. Giữa bối cảnh kinh tế thế giới suy giảm, chuỗi cung ứng toàn cầu đứt gãy, xung đột địa chính trị kéo dài, Việt Nam vẫn kiên định mục tiêu ổn định kinh tế vĩ mô, giữ vững các cân đối lớn và nuôi dưỡng động lực tăng trưởng dài hạn. Tốc độ tăng trưởng bình quân giai đoạn 2021 - 2025 đạt khoảng 6,3%/năm, thuộc nhóm cao của khu vực và thế giới; quy mô nền kinh tế năm 2025 vượt mốc 510 tỷ USD, xếp thứ 32 toàn cầu, đánh dấu bước tiến quan trọng khi Việt Nam gia nhập nhóm quốc gia có thu nhập trung bình cao.

Điều đáng chú ý không chỉ nằm ở con số tăng trưởng, mà ở sự chuyển biến về chất của nền kinh tế. Đóng góp của năng suất các nhân tố tổng hợp ngày càng gia tăng, cho thấy mô hình phát triển đang dịch chuyển rõ nét sang chiều sâu, dựa trên hiệu quả, khoa học công nghệ, đổi mới sáng tạo và giá trị gia tăng. Đây chính là nền móng để đất nước bước vào giai đoạn phát triển nhanh và bền vững hơn.

Hạ tầng giao thông Thủ đô ngày càng được đồng bộ.

Trên nền tảng đó, ba đột phá chiến lược về thể chế, hạ tầng và nguồn nhân lực được triển khai đồng bộ, bài bản, tạo sức lan tỏa mạnh mẽ. Công tác xây dựng và hoàn thiện thể chế có bước đổi mới căn bản theo hướng phân cấp, phân quyền mạnh mẽ, giảm rào cản hành chính, giải phóng và huy động hiệu quả các nguồn lực cho phát triển. Hệ thống kết cấu hạ tầng kinh tế - xã hội, nhất là hạ tầng giao thông chiến lược và hạ tầng số, được đầu tư với tầm nhìn dài hạn, không chỉ “đi trước một bước” mà còn mở ra những không gian phát triển hoàn toàn mới cho đất nước.

Trong dòng chảy phát triển chung ấy, Hà Nội thể hiện rõ vai trò đầu tàu với quyết tâm cao trong việc tạo đột phá về hạ tầng. Thủ đô đang tăng tốc triển khai các dự án trọng điểm, quy mô lớn; nhiều “điểm nghẽn” kéo dài nhiều năm trong hạ tầng giao thông chiến lược từng bước được tháo gỡ, tạo chuyển động rõ rệt về tiến độ và hiệu quả đầu tư. Đồng thời, các dự án mới được khởi động nhanh chóng, cho thấy tư duy phát triển chủ động, dài hạn và tầm nhìn chiến lược của thành phố.

Nghị quyết Đại hội đại biểu Đảng bộ thành phố Hà Nội lần thứ XVIII, nhiệm kỳ 2025 - 2030 đã xác lập rõ định hướng: đầu tư đồng bộ hệ thống kết cấu hạ tầng kinh tế - xã hội, lấy hạ tầng giao thông kết nối, giao thông công cộng, hạ tầng số, khoa học - công nghệ và đổi mới sáng tạo làm trụ cột; đồng thời chú trọng xây dựng các công trình văn hóa, thể thao hiện đại, mang tính biểu tượng tầm khu vực và quốc tế. Đây là nền tảng quan trọng để Hà Nội phát triển công nghiệp văn hóa, du lịch và nâng cao chất lượng sống của người dân.

Thực tiễn cho thấy, bức tranh giao thông Thủ đô đang thay đổi từng ngày. Mạng lưới đường sắt đô thị, các tuyến vành đai, cầu vượt sông, cầu cạn, hầm chui và hệ thống đường nội đô, liên vùng từng bước được hoàn thiện, tạo nên trục kết nối thông suốt giữa trung tâm và các khu vực phát triển mới. Việc đi lại của người dân ngày càng thuận tiện, an toàn, đồng thời giảm áp lực cho hạ tầng hiện hữu.

Dấu ấn rõ nét là hai tuyến đường sắt đô thị Cát Linh - Hà Đông và Nhổn - Ga Hà Nội (đoạn trên cao) đã đi vào vận hành, mở ra không gian di chuyển văn minh, hiện đại cho người dân Thủ đô. Đây không chỉ là phương tiện giao thông công cộng khối lượng lớn, mà còn là bước khởi đầu cho quá trình thay đổi thói quen đi lại, hướng tới một đô thị phát triển bền vững, thân thiện với môi trường.

Hệ thống tàu điện đô thị hiện đại góp phần giảm thiểu ùn tắc giao thông trên địa bàn Thủ đô.

Cùng với đó, Hà Nội đang dồn lực đẩy nhanh tiến độ thi công tuyến đường sắt đô thị số 2 (Nhổn - Ga Hà Nội) đoạn đi ngầm, dự kiến hoàn thành vào năm 2027. Đặc biệt, tuyến đường sắt đô thị Văn Cao - Hòa Lạc dự kiến khởi công ngày 19/12/2025 được kỳ vọng sẽ rút ngắn đáng kể thời gian di chuyển giữa khu vực nội đô và Khu công nghệ cao Hòa Lạc, nâng cao hiệu quả lao động, thúc đẩy nghiên cứu, sản xuất, kinh doanh và đổi mới sáng tạo.

Song hành với các tuyến metro, hàng loạt công trình hạ tầng chiến lược như đường Vành đai 4 - Vùng Thủ đô Hà Nội, các cầu Tứ Liên, Trần Hưng Đạo, Thượng Cát… đang được triển khai quyết liệt. Khi hoàn thành, những công trình này không chỉ mở rộng không gian phát triển, hoàn thiện mạng lưới giao thông hiện đại, mà còn tạo dấu ấn mới về cảnh quan, kiến trúc, góp phần khẳng định vị thế và tầm vóc ngày càng lớn của Thủ đô trong giai đoạn phát triển mới.

Kỳ vọng vào giai đoạn mới

Năm 2026, năm mở đầu cho việc triển khai Nghị quyết Đại hội Đảng bộ thành phố Hà Nội lần thứ XVIII, được xác định là thời điểm bản lề để Thủ đô tạo chuyển động rõ nét, đặt nền móng cho cả nhiệm kỳ mới. Với tinh thần hành động quyết liệt, thành phố tập trung kích hoạt những động lực tăng trưởng mới, lấy hoàn thiện thể chế phát triển và nâng cao hiệu lực, hiệu quả quản trị nhà nước làm trọng tâm; đồng thời rà soát, điều chỉnh Luật Thủ đô và các quy hoạch lớn, bảo đảm sự đồng bộ, thống nhất và phù hợp với yêu cầu phát triển trong giai đoạn mới. Trên nền tảng đó, Hà Nội đẩy nhanh đầu tư xây dựng hạ tầng, mở rộng không gian phát triển, qua đó tái cấu trúc không gian đô thị và tạo dư địa tăng trưởng dài hạn.

Xác định hạ tầng là “đòn bẩy” then chốt cho tăng trưởng năm 2026, Hà Nội ưu tiên nguồn lực cho các dự án quy mô lớn, có tính dẫn dắt và lan tỏa. Trong đó, dự án Khu đô thị Olympic với tổng mức đầu tư khoảng 350 nghìn tỷ đồng được kỳ vọng hình thành một cực phát triển mới. Cùng với đó, dự án trục Đại lộ cảnh quan sông Hồng có tổng vốn khoảng 338 nghìn tỷ đồng, hứa hẹn tạo điểm nhấn về không gian, cảnh quan và động lực phát triển ven sông.

Đường Vành đai 4 đoạn qua địa phận xã Bình Minh và Tam Hưng dần thành hình.

Bên cạnh đó là các công trình trọng điểm như cầu Trần Hưng Đạo với tổng vốn khoảng 8 nghìn tỷ đồng và tuyến đường kết nối sân bay Gia Bình theo hình thức PPP với quy mô đầu tư khoảng 32 nghìn tỷ đồng, góp phần tăng cường liên kết vùng và năng lực cạnh tranh của Thủ đô.

Không chỉ chú trọng tăng trưởng kinh tế, Hà Nội đồng thời đặt ưu tiên cao cho chất lượng môi trường sống của người dân. Thành phố triển khai đồng bộ các giải pháp cải thiện chất lượng không khí, phấn đấu tỷ lệ số ngày có chất lượng không khí ở mức tốt và trung bình đạt trên 80%. Một dấu mốc quan trọng là tại Kỳ họp thứ hai mươi tám, Hội đồng Nhân dân thành phố khóa XVI đã thông qua nhiều nghị quyết quan trọng, trực diện vào các vấn đề “nóng” của đô thị lớn.

Nhìn từ góc độ quy hoạch và phát triển hạ tầng, Kiến trúc sư Đào Ngọc Nghiêm cho rằng, Luật Thủ đô năm 2024 chính là “bệ phóng” quan trọng để Hà Nội bứt phá. Khi quy hoạch được xác lập với tầm nhìn dài hạn, đi trước một bước và được tổ chức thực hiện bằng quyết tâm chính trị cao, Thủ đô sẽ có đủ điều kiện để hiện thực hóa khát vọng phát triển, trở thành một đô thị đáng sống, sáng tạo, hiện đại và giữ vai trò tiên phong trong kỷ nguyên mới của đất nước.

Giao thông công cộng xanh được Hà Nội khuyến khích phát triển.

Từ những kết quả đã đạt được đến các định hướng và bước đi đang được triển khai quyết liệt, có thể thấy Hà Nội không chỉ đi cùng mà đang đi trước trong hành trình phát triển của đất nước. Với vai trò Thủ đô, trung tâm chính trị - hành chính quốc gia, Hà Nội chủ động nhận trách nhiệm tiên phong, dám nghĩ, dám làm, dám bứt phá, đặc biệt trong tạo đột phá về hạ tầng, thể chế và mô hình phát triển đô thị bền vững.

Việc Hà Nội mạnh dạn mở rộng không gian phát triển, đầu tư các công trình hạ tầng chiến lược, thúc đẩy giao thông công cộng, xây dựng đô thị xanh, kiểm soát phát thải và nâng cao chất lượng sống của người dân không chỉ phục vụ riêng Thủ đô, mà còn tạo ra những mô hình, kinh nghiệm có giá trị lan tỏa cho cả nước.

Trong kỷ nguyên phát triển mới, Hà Nội đang khẳng định vai trò đầu tàu, dẫn dắt và truyền cảm hứng đổi mới. Sự chủ động, quyết liệt và tầm nhìn dài hạn của Thủ đô chính là minh chứng sinh động cho tinh thần “đi đầu, làm gương”, góp phần hiện thực hóa khát vọng xây dựng Việt Nam phồn vinh, hạnh phúc, sánh vai cùng các cường quốc năm châu.