Phát huy vai trò lãnh đạo của Đảng trong công tác bảo vệ quyền lợi người tiêu dùng

Lan tỏa tinh thần Chỉ thị từ chủ trương đến hành động

Ngày 22/1/2019, Ban Bí thư Trung ương Đảng ban hành Chỉ thị số 30-CT/TW về tăng cường sự lãnh đạo của Đảng và trách nhiệm quản lý của Nhà nước trong công tác bảo vệ quyền lợi người tiêu dùng. Đây là chủ trương mang tính chiến lược, khẳng định bảo vệ người tiêu dùng không chỉ là yêu cầu kinh tế - pháp lý mà còn là một nhiệm vụ chính trị - xã hội quan trọng.

Ngay sau đó, Chính phủ ban hành Nghị quyết số 82/NQ-CP, cụ thể hóa chương trình hành động thực hiện Chỉ thị. Các cấp, các ngành từ Trung ương đến địa phương đã xây dựng kế hoạch, triển khai đồng bộ, gắn nhiệm vụ bảo vệ người tiêu dùng với phong trào “Học tập và làm theo tư tưởng, đạo đức, phong cách Hồ Chí Minh”.

Tại nhiều địa phương như Hà Nội, TP Hồ Chí Minh, Cần Thơ, Bắc Ninh..., nội dung của Chỉ thị được quán triệt đến từng chi bộ, từng cán bộ, đảng viên, đoàn thể. Các hội nghị chuyên đề, tọa đàm, giao ban được tổ chức thường xuyên, giúp chủ trương của Đảng đi vào thực tiễn đời sống nhân dân.

Hà Nội: Tăng cường công tác chống buôn lậu, gian lận thương mại và hàng giả dịp cuối năm.

Một trong những điểm sáng nổi bật là Đề án tăng cường tuyên truyền, giáo dục, phổ biến pháp luật về bảo vệ quyền lợi người tiêu dùng yếu thế giai đoạn 2021-2025 do Bộ Công Thương chủ trì. Đề án hướng đến các nhóm dễ bị tổn thương như phụ nữ, trẻ em, người cao tuổi, người khuyết tật, đồng bào vùng sâu, vùng xa.

Chỉ trong ba năm qua, Bộ đã xây dựng 8 phóng sự, video clip, 10 hội nghị, hội thảo, tọa đàm với hơn 600 người tham dự; phát hành hàng nghìn bộ tài liệu, cẩm nang hướng dẫn bảo vệ quyền lợi người tiêu dùng.

Các cuộc thi tìm hiểu pháp luật về quyền lợi người tiêu dùng năm 2022, 2023 và Hội thi Tuyên truyền năm 2024 đã thu hút hàng chục nghìn lượt người tham gia, lan tỏa tới gần 100 triệu lượt xem trên mạng xã hội.

Chị Nguyễn Thị Mai, một người dân phường Xuân Đỉnh (Hà Nội) chia sẻ: “Trước đây tôi thường nghĩ việc khiếu nại hàng hóa lỗi là phiền phức, nhưng sau khi được nghe tuyên truyền tại khu dân cư, tôi mới hiểu rằng mình có quyền được bảo vệ. Giờ đây, tôi luôn kiểm tra kỹ xuất xứ và sẵn sàng phản ánh khi gặp sản phẩm kém chất lượng”.

Những chuyển biến trong nhận thức của người dân như vậy chính là thành công lớn nhất của công tác tuyên truyền.

Tăng cường kiểm tra, giám sát - Bảo vệ người tiêu dùng ngay từ gốc

Trong 5 năm qua, công tác thanh tra, kiểm tra, xử lý vi phạm đã được triển khai quyết liệt. Bộ Công Thương phối hợp với các lực lượng như Công an, Quản lý thị trường, Bộ Y tế, Bộ Thông tin và Truyền thông mở nhiều đợt cao điểm chống hàng giả, hàng nhái, hàng kém chất lượng.

Lào Cai thu giữ hơn 54.000 sản phẩm bánh dẻo không rõ nguồn gốc xuất xứ.

Tại nhiều tỉnh, thành phố, các đội Quản lý thị trường thường xuyên tổ chức kiểm tra đột xuất các cơ sở kinh doanh, siêu thị, chợ dân sinh, cửa hàng trực tuyến. Các hành vi quảng cáo sai sự thật, lừa đảo bán hàng online, đa cấp trá hình đều bị phát hiện và xử lý nghiêm minh.

Theo thống kê của Bộ Công Thương, mỗi năm có hàng nghìn vụ vi phạm được phát hiện, xử lý với tổng số tiền phạt lên tới hàng trăm tỷ đồng. Cùng với đó, Tổng đài tư vấn 1800.6838 trở thành kênh tiếp nhận phản ánh hiệu quả, giúp người dân có thể gửi khiếu nại, tố cáo nhanh chóng.

Bà Trần Thu Hà, người dân xã Tam Hồng (Phú Thọ) nói: “Tôi từng mua phải hàng điện tử không rõ nguồn gốc qua mạng nhưng nhờ gọi lên tổng đài, tôi được hướng dẫn cụ thể và được đổi trả. Tôi thấy giờ pháp luật đã gần gũi với dân hơn, người dân yên tâm tiêu dùng hơn trước nhiều”.

Không chỉ cơ quan nhà nước, cộng đồng doanh nghiệp cũng tích cực hưởng ứng tinh thần của Chỉ thị 30-CT/TW. Bộ Công Thương đã phát động Đề án “Doanh nghiệp vì người tiêu dùng”, khuyến khích các đơn vị xây dựng thương hiệu gắn liền với trách nhiệm xã hội.

Nhiều doanh nghiệp chủ động thiết lập trung tâm chăm sóc khách hàng, chính sách hoàn tiền, đổi trả, công khai nguồn gốc hàng hóa.

Anh Lê Anh Tuấn, Giám đốc một công ty thực phẩm tại Hà Nội chia sẻ: “Trước kia, việc bảo vệ người tiêu dùng được xem là nghĩa vụ, giờ chúng tôi coi đó là cách để phát triển bền vững. Khi khách hàng tin tưởng, doanh nghiệp mới có chỗ đứng lâu dài”.

Song song, các Hội bảo vệ quyền lợi người tiêu dùng ở các tỉnh, thành như Hưng Yên, Đà Nẵng, Cần Thơ… cũng đẩy mạnh vai trò trung gian, kết nối giữa người dân và doanh nghiệp, góp phần giải quyết hàng trăm vụ khiếu nại mỗi năm.

Phát huy vai trò chi bộ, đảng viên - Hạt nhân tuyên truyền và giám sát

Bám sát tinh thần của Chỉ thị 30, Bộ Công Thương đã tham mưu Quốc hội thông qua Luật Bảo vệ quyền lợi người tiêu dùng (sửa đổi) năm 2023, một dấu mốc quan trọng trong tiến trình hoàn thiện thể chế.

Phát hiện và xử lý hơn 600 gói bột giặt giả mạo nhãn hiệu OMO tại địa bàn Hà Giang

Luật mới quy định rõ hơn về trách nhiệm của tổ chức trung gian, thương mại điện tử, nền tảng số, và bổ sung cơ chế bảo vệ người tiêu dùng yếu thế, người mua hàng trực tuyến.

Cùng với đó, Nghị định số 03/2023/NĐ-CP quy định chức năng, nhiệm vụ của Ủy ban Cạnh tranh Quốc gia đã giúp tăng cường năng lực thực thi pháp luật. Các địa phương cũng ban hành kế hoạch, đề án cụ thể, hướng tới mục tiêu “Xây dựng môi trường tiêu dùng an toàn, minh bạch, bền vững”.

Điểm nổi bật trong 5 năm qua là sự vào cuộc mạnh mẽ của các tổ chức đảng ở cơ sở. Các chi bộ tại cơ quan quản lý thị trường, hội bảo vệ người tiêu dùng, phường xã… đều đưa nội dung này vào sinh hoạt thường kỳ.

Nhiều mô hình sáng tạo được triển khai như: “Chi bộ đồng hành cùng người tiêu dùng” ở Hà Đông (Hà Nội); “Khu dân cư không hàng giả, hàng nhái” tại Đà Nẵng; “Tổ đảng viên giám sát an toàn thực phẩm” tại TP Hồ Chí Minh.

Các đảng viên trực tiếp vận động, hướng dẫn người dân hiểu và thực hiện quyền của mình, đồng thời giám sát việc niêm yết giá, an toàn thực phẩm, ghi nhãn hàng hóa tại chợ dân sinh. Ông Phạm Quang Trung, Bí thư Chi bộ một khu dân cư ở Hai Bà Trưng (Hà Nội) nói: “Trước đây, nhiều người nghĩ chuyện hàng giả là việc của cơ quan chức năng. Giờ, mỗi đảng viên ở khu dân cư đều trở thành người tuyên truyền, giám sát. Dân tin Đảng hơn vì thấy Đảng gần gũi, sát thực tế”.

Có thể khẳng định, sau 5 năm triển khai Chỉ thị 30-CT/TW, công tác bảo vệ quyền lợi người tiêu dùng đã đi vào chiều sâu, gắn với đời sống hằng ngày của nhân dân. Từ việc hoàn thiện pháp luật, đổi mới phương thức tuyên truyền, nâng cao hiệu lực quản lý đến sự chủ động của doanh nghiệp và người dân, tất cả tạo nên bước chuyển vững chắc.

Tuy nhiên, trong bối cảnh thương mại điện tử xuyên biên giới, kinh tế số và trí tuệ nhân tạo phát triển nhanh, công tác bảo vệ người tiêu dùng cũng đối mặt với nhiều thách thức mới. Cần tiếp tục phát huy vai trò lãnh đạo của Đảng, nâng cao năng lực quản lý nhà nước, đẩy mạnh giám sát xã hội và ý thức tự bảo vệ của mỗi người dân.

Như lời một cán bộ quản lý thị trường khẳng định: “Bảo vệ người tiêu dùng không chỉ là bảo vệ quyền lợi của từng cá nhân mà còn là xây dựng một xã hội văn minh, nơi mọi người được tôn trọng, được lắng nghe và được bảo vệ”.