Khai thông mặt bằng, mở đường cho những công trình chiến lược của Thủ đô

Khai thông mặt bằng, tăng tốc các công trình vượt sông Hồng

Năm 2025, Hà Nội đồng loạt khởi công 7 cây cầu vượt sông Hồng, gồm: Tứ Liên, Vân Phúc, Trần Hưng Đạo, Thượng Cát, Ngọc Hồi và hai cây cầu thuộc dự án đường Vành đai 4 là Hồng Hà và Mễ Sở. Đây là bước đi quan trọng nhằm hoàn thiện mạng lưới giao thông khung, mở rộng không gian phát triển đô thị, đồng thời giảm tải áp lực cho các trục giao thông hiện hữu của Thủ đô.

Theo UBND thành phố Hà Nội, đến nay, công tác giải phóng mặt bằng (GPMB) đã hoàn thành đối với 2/7 dự án cầu là cầu Hồng Hà và cầu Mễ Sở, hai hạng mục then chốt thuộc tuyến Vành đai 4.

Cầu Hồng Hà có chiều dài khoảng 4,377km, vượt qua đê Tả Hồng và đê Hữu Hồng, điểm đầu tại xã Mê Linh, điểm cuối tại xã Ô Diên. Công trình được thiết kế bằng bê tông cốt thép dự ứng lực, gồm các nhịp đúc hẫng và nhịp Super T, với tổng mức đầu tư xây dựng khoảng 3.700 tỷ đồng. Ghi nhận những ngày đầu năm 2026 cho thấy, trên toàn công trường, các nhà thầu đang tập trung thi công các hạng mục móng và cọc khoan nhồi cho hệ thống mố, trụ cầu.

Cầu Hồng Hà và đường dẫn có chiều dài khoảng 6km với tổng mức đầu tư gần 10.000 tỷ đồng.

Cùng thuộc dự án Vành đai 4, cầu Mễ Sở có chiều dài khoảng 2,024km, nối xã Hồng Vân (Hà Nội) với xã Mễ Sở (Hưng Yên), vượt qua đê Hữu Hồng, đê Tả Hồng và sông Hồng. Công trình có tổng mức đầu tư khoảng 1.800 tỷ đồng, hiện đang được triển khai thi công đồng bộ sau khi hoàn thành GPMB.

Cả hai cây cầu đều có mặt cắt ngang rộng 24,5m, được thiết kế 4 làn xe cơ giới và bố trí làn hỗn hợp cho xe máy, xe thô sơ, góp phần bảo đảm năng lực thông hành và an toàn giao thông lâu dài.

Đối với 5 cây cầu còn lại, công tác GPMB đang được triển khai đồng bộ tại nhiều phường, xã, với khối lượng công việc lớn, liên quan đến đất ở, đất nông nghiệp, đất công, đất của các tổ chức tôn giáo và đất quốc phòng. Các địa phương đã xây dựng kế hoạch, lộ trình cụ thể, cam kết tiến độ theo từng mốc thời gian, cơ bản đáp ứng yêu cầu chung của thành phố.

Tại dự án cầu Trần Hưng Đạo, dự kiến triển khai trong giai đoạn 2025 - 2027, UBND phường Hồng Hà xác định GPMB là nhiệm vụ trọng tâm. Theo ông Lê Hồng Thắng, Chủ tịch UBND phường Hồng Hà, công tác thu hồi đất và GPMB được lên kế hoạch thực hiện trong khoảng 6 - 9 tháng. Trước ngày 15/2/2026, phường sẽ hoàn thành việc điều tra, xác nhận nguồn gốc đất, nhân khẩu, hộ khẩu và công khai phương án tái định cư trong thời gian 10 ngày; sau đó tiếp tục tổ chức đối thoại để giải quyết các vướng mắc phát sinh.

Công nhân thi công các hạng mục tại dự án cầu Hồng Hà.

Về công tác tái định cư, Thành phố đã bố trí hơn 200 ha đất tại xã Thư Lâm để phục vụ các hộ dân bị ảnh hưởng bởi các dự án cầu Tứ Liên, Ngọc Hồi và Trần Hưng Đạo. Hiện có 7 ô đất cơ bản đã hoàn thành GPMB, một số khu đã hoàn thiện hạ tầng kỹ thuật, sẵn sàng bàn giao. Các thông tin về điều kiện giao thông, hạ tầng, tiện ích tại khu tái định cư cũng được công khai để người dân nắm rõ.

Chính quyền địa phương khẳng định sẽ thực hiện đầy đủ, kịp thời các chế độ, chính sách, bảo đảm quyền và lợi ích hợp pháp, chính đáng của người dân theo đúng quy định, đồng thời mong nhận được sự đồng thuận, ủng hộ để các dự án được triển khai đúng tiến độ.

Thực tiễn cho thấy, GPMB luôn là khâu khó nhất trong triển khai các dự án hạ tầng lớn. Không chỉ liên quan đến đất đai, công tác này còn gắn với sinh kế, đời sống và những giá trị tinh thần của người dân. Tại những khu vực dân cư lâu năm, mỗi mét vuông đất được thu hồi đều đòi hỏi sự kiên trì vận động, đối thoại và giải thích thấu đáo.

Từ những buổi tiếp dân kéo dài đến tối muộn, đến việc rà soát kỹ lưỡng từng phương án bồi thường, hỗ trợ, tái định cư, sự tận tâm của đội ngũ cán bộ cơ sở đã từng bước tạo chuyển biến tích cực, giúp nhiều hộ dân chủ động bàn giao mặt bằng, mở lối cho các mũi thi công tiến ra phía trước.

Phối cảnh cầu Hồng Hà.

Những cây cầu vượt sông Hồng không chỉ nối liền hai bờ mà còn mở ra không gian phát triển mới cho Thủ đô. Khi ánh đèn công trường bừng sáng suốt đêm, phản chiếu xuống dòng sông, đó là minh chứng sinh động cho quyết tâm của Hà Nội: không để tiến độ chậm lại, không để cơ hội phát triển bị bỏ lỡ, từng bước kiến tạo một đô thị hiện đại, kết nối và phát triển bền vững.

Thi công “3 ca, 4 kíp”, quyết tâm về đích sớm

Trên địa bàn phường Tây Hồ, dự án cầu Tứ Liên đi qua khu vực có mật độ dân cư cao, hạ tầng kỹ thuật hiện hữu phức tạp, đặt ra yêu cầu rất lớn đối với công tác GPMB. Việc hoàn thành GPMB đúng tiến độ tại địa bàn phường có ý nghĩa then chốt, góp phần bảo đảm tiến độ chung của toàn dự án theo chỉ đạo của Thành ủy, UBND thành phố Hà Nội.

Cầu Tứ Liên là một trong những dự án giao thông có quy mô lớn, giữ vai trò chiến lược trong việc kết nối khu vực trung tâm lịch sử với phía Bắc và Đông Bắc Thủ đô. Khi hoàn thành, công trình không chỉ góp phần giảm tải cho các cây cầu hiện hữu vượt sông Hồng, mà còn tăng cường liên kết vùng, mở rộng không gian phát triển đô thị, tạo động lực thúc đẩy phát triển kinh tế - xã hội khu vực hai bên sông.

Ở hai phía bờ sông Hồng, dự án cầu Tứ Liên đang tập trung đổ trụ cầu vượt sông.

Một buổi sáng đầu đông, trên bãi bồi ven sông Hồng, nơi dự án cầu Tứ Liên đang dần hiện hữu, tiếng máy khoan, tiếng xe vận chuyển vật liệu vang lên đều đặn, hòa vào làn gió sông se lạnh. Những trụ cầu vươn mình giữa lòng sông không chỉ đánh dấu bước tiến của một công trình giao thông trọng điểm, mà còn phản chiếu nỗ lực bền bỉ của Hà Nội trong hành trình tháo gỡ “nút thắt” GPMB, mở đường cho các dự án hạ tầng chiến lược.

Theo kế hoạch ban đầu, dự án cầu Tứ Liên dự kiến hoàn thành vào cuối năm 2027. Tuy nhiên, trước yêu cầu cấp thiết nhằm giảm tải áp lực giao thông cho cầu Nhật Tân và cầu Thăng Long, đồng thời kịp thời đưa công trình vào khai thác phục vụ Hội nghị APEC 2027, chủ đầu tư và các nhà thầu đã chủ động điều chỉnh tiến độ, tổ chức thi công tăng tốc, phấn đấu hoàn thành dự án vào quý II/2027, rút ngắn khoảng 6 - 8 tháng so với kế hoạch.

Ghi nhận của phóng viên Báo Lao động Thủ đô trong hai ngày 3 và 4/1, thời điểm cuối kỳ nghỉ Tết Dương lịch cho thấy không khí thi công trên toàn công trường diễn ra hết sức khẩn trương. Từ khu vực đường dẫn hai đầu cầu phía Đông Anh, phía Hồng Hà đến khu vực lòng sông Hồng, công nhân và máy móc hoạt động liên tục, nhịp độ thi công không hề gián đoạn.

Tại hiện trường dự án cầu Tứ Liên, trong các ngày nghỉ Tết Dương lịch, công nhân và máy móc thi công vẫn hoạt động nhộn nhịp.

Tại bờ Đông Anh, mặt bằng thi công tuyến đường dẫn lên cầu cơ bản đã được giải phóng. Các nhà thầu tận dụng phần mặt bằng này để mở đường công vụ, phục vụ vận chuyển máy móc, thiết bị và vật liệu ra khu vực lòng sông thi công các trụ cầu.

Dưới lòng sông Hồng, các đơn vị thi công đang tập trung triển khai hạng mục móng, chuẩn bị đổ hai trụ cầu chính vượt sông là trụ P37 và P38. Riêng tại trụ P38, công tác khoan cọc móng đã hoàn thành. Hiện các nhà thầu đang dựng vách ngăn nước, gia công, lắp dựng khung cốt thép, sẵn sàng cho bước đổ bê tông móng trụ theo đúng kế hoạch.

Ông Nguyễn Văn Hưng, cán bộ phụ trách thi công dự án cầu Tứ Liên thuộc Ban Quản lý dự án đầu tư xây dựng công trình giao thông Hà Nội (chủ đầu tư) cho biết, toàn bộ công trường đang tổ chức thi công theo phương thức “3 ca, 4 kíp” liên tục cả ngày lẫn đêm, kể cả trong 4 ngày nghỉ Tết Dương lịch vừa qua.

“Hiện dự án được triển khai đồng thời trên toàn tuyến, từ các hạng mục đường dẫn hai đầu cầu đến các gói thầu thi công cầu vượt sông. Tiến độ tổng thể đang được kiểm soát chặt chẽ và bảo đảm theo kế hoạch đề ra”, ông Hưng cho biết.

Phối cảnh cầu Tứ Liên.

Theo ông Nguyễn Văn Hưng, dự án cầu Tứ Liên được khởi công từ ngày 19/5/2025, với thời gian thi công dự kiến 30 tháng, hoàn thành vào cuối năm 2027. Tuy nhiên, trước áp lực ngày càng lớn về giao thông và yêu cầu phục vụ các sự kiện chính trị, đối ngoại quan trọng của đất nước diễn ra tại Hà Nội trong năm 2027, chủ đầu tư và các nhà thầu đang quyết tâm đẩy nhanh tiến độ, phấn đấu đưa công trình về đích sớm vào quý II/2027.

Gỡ “nút thắt” mặt bằng từ cơ sở: Khi ý Đảng hòa cùng lòng dân

Song song với nhịp thi công khẩn trương của cầu Tứ Liên, trên địa bàn phường Tây Hồ, công tác GPMB phục vụ dự án xây dựng tuyến đường Đặng Thai Mai (giai đoạn I) cũng đang được triển khai đồng bộ. Đây không chỉ là một tuyến giao thông đơn thuần mà còn được xác định là trục không gian cảnh quan quan trọng của bán đảo Quảng An, vùng đất hội tụ những giá trị đặc thù về văn hóa, sinh thái và du lịch của Thủ đô. Khi hoàn thành, tuyến đường sẽ góp phần giải bài toán giao thông quanh hồ Tây, đồng thời tái cấu trúc không gian đô thị, cải thiện môi trường sống và mở ra dư địa phát triển các dịch vụ chất lượng cao.

Cầu Tứ Liên và đường Đặng Thai Mai đều là những công trình trọng điểm, có tác động lan tỏa lớn tới chỉnh trang đô thị và định hình diện mạo phát triển bền vững của Hà Nội. Bởi vậy, GPMB được xác định là “khâu then chốt của then chốt”, quyết định trực tiếp đến tiến độ và hiệu quả đầu tư của từng dự án.

Công tác GPMB phục vụ dự án xây dựng tuyến đường Đặng Thai Mai (giai đoạn I) đang được triển khai đồng bộ.

Chủ tịch UBND phường Tây Hồ Nguyễn Thanh Tịnh cho biết, quán triệt sâu sắc chỉ đạo của Thành ủy và UBND Thành phố, phường xác định công tác GPMB phục vụ hai dự án cầu Tứ Liên và đường Đặng Thai Mai là nhiệm vụ trọng tâm, xuyên suốt, đòi hỏi sự vào cuộc đồng bộ của cả hệ thống chính trị.

“Ngay từ đầu, phường đã chủ động phối hợp với các cơ quan chuyên môn rà soát hiện trạng sử dụng đất, công khai phương án bồi thường, hỗ trợ, tái định cư; đồng thời kịp thời tiếp nhận, giải quyết các kiến nghị chính đáng của người dân. Mục tiêu là bảo đảm quyền lợi hợp pháp, chính đáng của Nhân dân, tạo sự đồng thuận để dự án triển khai đúng tiến độ”, ông Nguyễn Thanh Tịnh nhấn mạnh.

Với dự án cầu Tứ Liên, nhờ thực hiện bài bản, chặt chẽ các bước theo đúng trình tự, thủ tục, công tác GPMB trên địa bàn phường cơ bản đáp ứng yêu cầu đề ra. Trong khi đó, tuyến đường Đặng Thai Mai lại đặt ra những thách thức lớn hơn khi phạm vi thu hồi đất rộng, liên quan đến nhiều hộ dân, tổ chức và nhiều loại đất khác nhau. Xác định rõ đây là nhiệm vụ khó, phường Tây Hồ lựa chọn cách làm thận trọng, linh hoạt nhưng kiên quyết, lấy tuyên truyền, vận động và đối thoại trực tiếp với người dân làm trọng tâm.

Không khí thi công khẩn trương của các nhà thầu ngay sau khi tiếp nhận mặt bằng triển khai dự án đường Đặng Thai Mai.

Để tăng cường hiệu quả, Ban Thường vụ Đảng ủy phường Tây Hồ đã thành lập Tổ tuyên truyền, vận động Nhân dân thực hiện chính sách GPMB các dự án trọng điểm. Theo Bí thư Đảng ủy, Chủ tịch HĐND phường Tây Hồ Nguyễn Đình Khuyến, Tổ công tác phát huy vai trò nòng cốt của cấp ủy, chính quyền, Mặt trận Tổ quốc và các đoàn thể, trực tiếp “đi từng ngõ, gõ từng nhà”, kiên trì giải thích, thuyết phục để người dân hiểu rõ lợi ích chung và đồng thuận bàn giao mặt bằng theo đúng quy định của pháp luật.

Không chỉ dừng lại ở vận động, Tổ công tác còn là cầu nối nắm bắt tâm tư, nguyện vọng của Nhân dân, kịp thời tổng hợp, phản ánh đến các cơ quan có thẩm quyền để xem xét, giải quyết thấu đáo, bảo đảm hài hòa lợi ích giữa Nhà nước, người dân và yêu cầu phát triển chung.

Thực tiễn ở cơ sở cho thấy, chỉ khi tiếng nói của người dân được lắng nghe đến tận cùng, quyền lợi hợp pháp được bảo đảm đầy đủ, thì những “nút thắt” tưởng chừng khó tháo gỡ nhất cũng dần được mở ra. Chính từ sự đồng thuận ấy, phường Tây Hồ cùng thành phố Hà Nội đã và đang tạo dựng nền móng vững chắc để các dự án hạ tầng trọng điểm được triển khai thông suốt, mở lối cho Thủ đô bước vào chặng đường phát triển bền vững hơn.

Khi phố phường Thủ đô dần lắng lại trong đêm, trên những công trường vượt sông Hồng, ánh đèn vẫn không tắt, tiếng máy vẫn bền bỉ vang lên. Ở đó, mỗi mét mặt bằng được bàn giao, mỗi hạng mục được triển khai không chỉ đánh dấu một bước tiến về tiến độ mà còn là kết tinh của sự đồng thuận, trách nhiệm và niềm tin vào tương lai. Những trụ cầu đang dần hiện hữu giữa dòng sông Hồng hôm nay chính là biểu tượng sinh động cho một Hà Nội đang chuyển mình mạnh mẽ, nơi hạ tầng đi trước mở lối, nơi quyết tâm chính trị được hiện thực hóa bằng từng nhịp cầu, từng ca làm việc xuyên đêm, để Thủ đô vững vàng bước vào giai đoạn phát triển mới: hiện đại hơn, kết nối hơn và bền vững hơn.

Khánh An - Khánh Ly