Tận dụng lợi thế khai thác khoáng sản trong nền kinh tế tăng trưởng nhanh

Tại Phiên kỹ thuật Diễn đàn Doanh nghiệp Việt Nam thường niên 2023 (VBF), ông Bill Howell - đại diện Nhóm Công tác khoáng sản VBF cho rằng, Việt Nam là quốc gia rất giàu tài nguyên khoáng sản, nhưng cho đến nay mới chỉ một phần nhỏ trong số những tài sản quý giá này được phát hiện. Nguyên nhân là do Việt Nam chưa bao giờ được thăm dò một cách có hệ thống bằng các công nghệ và phương pháp hiện đại, chẳng hạn như thăm dò địa vật lý trên không và các công nghệ thâm nhập sâu để xác định vị trí các mỏ chôn sâu hơn.

Hơn nữa, các mỏ gần bề mặt hiện tại của Việt Nam do các doanh nghiệp nhà nước vận hành chưa thu hút được vốn FDI và cùng với đó là các thông lệ tốt nhất trên thế giới để khai thác và chế biến khoáng sản bằng các công nghệ xanh bền vững với môi trường cần thiết để góp phần đáng kể vào cam kết COP 26 của Việt Nam về giảm khí thải carbon dioxide.

“Nhóm Công tác khoáng sản đang nỗ lực để tìm cách thu hút vốn FDI, các phương pháp, thông lệ tốt nhất và công nghệ tiên tiến đến Việt Nam để có thể khai thác một số nguồn tài nguyên kim loại cơ bản của mình. Và đặc biệt là các kế hoạch xử lý, tái chế và tinh luyện các kim loại đó ở Việt Nam sẽ được sử dụng các công nghệ hiện đại để giảm đáng kể và cuối cùng là loại bỏ hoàn toàn lượng khí thải carbon dioxide - chẳng hạn công nghệ oxy hóa áp suất, công nghệ hydro xanh, điện khí hóa tất cả các đội ngũ khai thác và sử dụng thủy điện tái tạo và thủy luyện kim trong hoạt động khai thác mỏ và chế biến sâu”, ông Bill Howell cho biết.

Ông Bill Howell – đại diện Nhóm Công tác khoáng sản tại Diễn đàn Doanh nghiệp Việt Nam thường niên 2023 (VBF)

Tuy nhiên, đại diện nhóm này cũng cho biết đang gặp phải khó khăn, đó là sự phối hợp không đồng bộ giữa các bộ và ban ngành khác nhau liên quan đến thăm dò và khai thác, cả ở cấp trung ương và cấp tỉnh. "Những bất cập trong Luật Khoáng sản Việt Nam hiện đang được sửa đổi và hy vọng có thể được cải thiện, cũng như các loại thuế, trong đó có thuế tài nguyên đang ở mức quá cao so với các quốc gia khác cũng là những cản trở đáng kể đối với việc phát triển hiệu quả ngành khai khoáng ở Việt Nam", ông Bill Howell chia sẻ.

Nói về lợi ích của việc thăm dò và khai thác công nghệ hiện đại, ông Bill Howell cho biết, hoạt động khai khoáng hiện đại và bền vững, bảo vệ môi trường, ngoài việc giúp đáp ứng các cam kết của Chính phủ Việt Nam trong khuôn khổ Hội nghị Thượng đỉnh khí hậu COP26, sẽ góp phần đáp ứng những thách thức đặt ra trong chiến lược của Chính phủ về Mục tiêu Phát triển Kinh tế - Xã hội (SDGs), đặc biệt là ở các khu vực có đông đồng bào dân tộc thiểu số, nơi tập trung hầu hết các dự án khai thác khoáng sản; đồng thời, góp phần cải thiện rõ rệt cơ sở hạ tầng vật chất, một trong những ưu tiên hàng đầu trong các mục tiêu quan trọng của Chính phủ.

Đã từ lâu, ngành khai khoáng được công nhận là một trong những động lực cải thiện cơ sở hạ tầng hiệu quả nhất trên toàn thế giới. Những khu vực tìm thấy mỏ khoáng sản có xu hướng là vùng nhiều đồi núi, vì vậy đây thường là các vùng dân tộc thiểu số và có điều kiện kinh tế xã hội nghèo nhất của một quốc gia, và Việt Nam không phải là ngoại lệ.

Hoạt động khai khoáng có trách nhiệm còn có một lợi ích rõ ràng khác, đó là đóng góp vào công cuộc xóa đói giảm nghèo ở các vùng sâu vùng xa bằng cách tạo ra nhiều cơ hội việc làm và các đơn đặt hàng cho hàng hóa và dịch vụ cung ứng địa phương.

Nhóm này hy vọng cung cấp các mô hình kiểu mẫu với công nghệ hiện đại tốt nhất thế giới cho chủ yếu các doanh nghiệp thuộc sở hữu nhà nước noi theo, những doanh nghiệp cần cải thiện đáng kể về hiệu quả hoạt động, an toàn, phát triển bền vững song song với bảo vệ môi trường.

Bảo Thoa