Dự án Luật Các tổ chức kinh tế hợp tác: Không nên quy định quá nhiều các thủ tục phức tạp

Tạo điều kiện HTX dễ dàng thành lập

Đại diện Bộ Kế hoạch và Đầu tư cho biết, Luật HTX năm 2012 sau gần 10 năm thi hành, bên cạnh những kết quả đã đạt được, đã bộc lộ một số tồn tại, hạn chế cần được nghiên cứu, sửa đổi, hoàn thiện để phù hợp hơn với thực tiễn.

Theo cơ quan soạn thảo, tên gọi mới của dự án là Luật CTCKTHT thay cho tên Luật Hợp tác xã hiện hành là phù hợp với Nghị quyết số Nghị quyết số 20- NQ/TW ngày 16/6/2022 về việc tiếp tục đổi mới, phát triển và nâng cao hiệu quả kinh tế tập thể trong giai đoạn mới “kinh tế tập thể với nhiều hình thức tổ chức kinh tế hợp tác đa dạng, phát triển từ thấp đến cao (tổ hợp tác, hợp tác xã, liên hiệp hợp tác xã...).

Tên Luật CTCKTHT cũng phù hợp với đối tượng và phạm vi điều chỉnh bao gồm các mô hình tổ chức kinh tế hợp tác đang hoạt động hiện nay là Tổ hợp tác, HTX, liên hiệp HTX, liên đoàn HTX từ đơn giản đến phức tạp, từ quy mô nhỏ đến quy mô lớn cấp vùng, cấp quốc gia; các tổ chức có cùng hoặc tương đối giống nhau về bản chất, về nguyên tắc tổ chức, quản lý, hoạt động phục vụ các thành viên...

Thứ trưởng Bộ Tư pháp Phan Chí Hiếu đã chủ trì phiên thẩm định

Theo Tờ trình dự thảo Luật, giảm số lượng thành viên tối thiểu thành lập từ 7 xuống 5 thành viên để tạo điều kiện HTX dễ dàng thành lập, bổ sung HTX thành lập vì mục đích xây dựng cộng đồng các TCKTHT ngày một lớn mạnh, bền vững. HTX là thành viên của liên minh HTX ngay sau khi thành lập.

Theo dự thảo, thành viên chính thức và thành viên liên kết của HTX là cá nhân, pháp nhân, trong đó cá nhân từ 15 tuổi trở lên nhưng không được tham gia thành lập, quản lý. Về góp vốn của thành viên HTX, tăng tỷ lệ vốn góp tối đa của thành viên từ 20% lên 30% vốn điều lệ; bổ sung quy định thành viên liên kết được phép góp vốn nhưng tổng tất cả vốn góp của thành viên liên kết có góp vốn không quá 30% vốn điều lệ...

Mở rộng nhiều quyền cho HTX

PGS.TS Dương Đăng Huệ, nguyên Vụ trưởng Vụ pháp luật dân sự - kinh tế Bộ Tư pháp, đánh giá, dự thảo Luật này có nhiều điểm mới, thành công và có "tính cách mạng". Cụ thể như việc mở rộng đối tượng điều chỉnh, giúp chấm dứt tình trạng bất bình đẳng giữa các chủ thể hợp tác xã.

Bên cạnh đó, Dự thảo Luật bổ sung nhiều nội dung mới để tạo điều kiện phát triển kinh tế hợp tác, trong đó có chế độ kiểm toán, không chỉ là công cụ làm minh bạch hóa tài chính, kiểm soát việc chấp hành quy định pháp luật, mà còn là công cụ hỗ trợ HTX, tư vấn cho HTX làm cho đúng quy định của pháp luật.

Ông Dương Đăng Huệ cũng cho rằng, dự thảo Luật đã mở rộng nhiều quyền cho HTX, thông quá đó để thực hiện chính sách doanh nghiệp hóa hợp tác xã. Với sự mở rộng của phạm vi và đối tượng điều chỉnh thì tên gọi là Luật Các tổ chức kinh tế hợp tác là hợp lý.

PGS.TS Dương Đăng Huệ đánh giá, dự thảo Luật này có nhiều điểm mới

Tuy nhiên, theo đại diện Bộ Nông nghiệp và Phát triển nông thôn, cần giữ nguyên tên Luật HTX như hiện nay để phù hợp với nhiều nước trên thế giới. Bên cạnh đó, việc phân loại HTX theo quy mô siêu nhỏ, vừa và lớn cần phải phù hợp với từng lĩnh vực.

Đại diện Bộ Nông nghiệp và Phát triển nông thôn cũng cho biết thêm, hiện nay, trong cả nước 70% HTX là HTX nông nghiệp, nhưng trong dự thảo Luật này chưa có quy định xử lý đặc thù cho lĩnh vực nông nghiệp. Do đó, cần xem xét bổ sung quy định cho HTX nông nghiệp, hoặc Luật giao cho Chính phủ quy định cơ chế đặc thù cho HTX nông nghiệp.

Phát biểu tại phiên thẩm định, Thứ trưởng Bộ Tư pháp Phan Chí Hiếu đề nghị cơ quan chủ trì soạn thảo tiếp tục làm rõ mục đích yêu cầu sửa đổi, bổ sung luật HTX lần này. Thứ trưởng nhấn mạnh, HTX thuộc lĩnh vực tư và nên được phép làm tất cả những điều mà pháp luật không cấm, để thỏa thuận được càng nhiều càng tốt, do đó dự thảo Luật không nên quy định quá nhiều các thủ tục phức tạp.

Với việc mở rộng phạm vi điều chỉnh, đối tượng áp dụng thì có thể nghiên cứu xem xét việc thay đổi tên gọi của Luật HTX hiện hành. Tuy nhiên, trong Hồ sơ trình cần giữ nguyên tên gọi là Luật HTX sửa đổi, nhưng trong Tờ trình Chính phủ nên báo cáo cụ thể để Quốc hội cho phép đổi tên.

Thứ trưởng Phan Chí Hiếu cũng cho rằng, về cơ bản dự thảo luật bảo đảm được tính hợp hiến, hợp pháp, tính thống nhất của hệ thống pháp luật, sự phù hợp với điều ước quốc tế mà Việt Nam là thành viên, tính khả thi...

Bên cạnh đó, Thứ trưởng đề nghị, Bộ Kế hoạch và Đầu tư tiếp tục rà soát một số nội dung chính sách để cụ thể hóa trong dự thảo Luật này; rà soát các quy định của dự thảo Luật này với các văn bản luật khác như: Bộ luật Dân sự, Luật Các tổ chức tín dụng, Luật Doanh nghiệp, Luật Phá sản, các luật về thuế... để tránh chồng chéo, mâu thuẫn....