Từ năm 2027: Tăng thuế tiêu thụ đặc biệt đối với thuốc lá, rượu, bia, nước ngọt

Thông tin được công bố tại họp báo của Văn phòng Chủ tịch nước về việc công bố Lệnh của Chủ tịch nước công bố các Luật đã được Quốc hội khóa XV thông qua tại Kỳ họp thứ 9. Tại buổi họp báo, Thứ trưởng Bộ Tài chính Lê Tấn Cận đã giới thiệu chi tiết những điểm mới trong Luật Thuế TTĐB, đặc biệt là các nội dung liên quan đến điều chỉnh thuế suất nhằm điều tiết tiêu dùng, bảo vệ sức khỏe cộng đồng và môi trường.

Đặc biệt, Luật có các quy định về điều tiết tiêu dùng đối với các mặt hàng có hại cho sức khỏe, góp phần bảo vệ sức khỏe cộng đồng, bảo vệ môi trường, phù hợp với xu hướng cải cách thuế quốc tế và các cam kết quốc tế.

Ảnh minh họa

Về những điểm mới chính so với Luật hiện hành, Thứ trưởng Bộ Tài chính cho biết Luật bổ sung mặt hàng nước giải khát theo Tiêu chuẩn quốc gia (TCVN) có hàm lượng đường trên 5g/100ml vào đối tượng chịu thuế. Điều hòa nhiệt độ công suất trên 24.000 BTU đến 90.000 BTU thuộc đối tượng chịu thuế. Ngoài ra, Luật đã sửa đổi, bổ sung mô tả một số mặt hàng chịu thuế TTĐB như thuốc lá, rượu, bia, ô tô, tàu bay để đồng bộ với pháp luật chuyên ngành.

Về đối tượng không chịu thuế, Luật sửa đổi, bổ sung đối tượng không chịu thuế đối với hàng hóa do tổ chức, cá nhân sản xuất, gia công, thuê gia công trực tiếp xuất khẩu hoặc bán, ủy thác cho tổ chức, cá nhân kinh doanh khác để xuất khẩu ra nước ngoài.

Các loại máy bay, trực thăng, tàu lượn, du thuyền sử dụng cho mục đích kinh doanh vận chuyển hàng hóa, hành khách, khách du lịch, và máy bay, trực thăng, tàu lượn sử dụng cho các mục đích an ninh, quốc phòng, cứu thương, cứu hộ, cứu nạn, chữa cháy, huấn luyện đào tạo phi công, quay phim, chụp ảnh, đo đạc bản đồ, sản xuất nông nghiệp cũng được bổ sung vào đối tượng không chịu thuế.

Đáng chú ý, "xe ô tô chở người, xe chở người bốn bánh có gắn động cơ không đăng ký lưu hành và chỉ chạy trong phạm vi khu vui chơi, giải trí, thể thao, di tích lịch sử, bệnh viện, trường học và xe ô tô chuyên dùng khác" cũng được đưa vào đối tượng không chịu thuế tiêu thụ đặc biệt.

Ngoài ra, Luật bỏ quy định về "hàng hóa nhập khẩu từ nước ngoài vào khu phi thuế quan, hàng hóa từ nội địa bán vào khu phi thuế quan và chỉ sử dụng trong khu phi thuế quan, hàng hóa được mua bán giữa các khu phi thuế quan với nhau, trừ xe ô tô chở người dưới 24 chỗ" ra khỏi đối tượng không chịu thuế.

Về giá tính thuế, Luật tiếp tục kế thừa quy định về giá tính thuế tiêu thụ đặc biệt là giá bán ra của nhà sản xuất và nhà nhập khẩu. Ngoài ra, Luật sửa đổi, bổ sung quy định về giá tính thuế đối với một số dịch vụ chịu thuế tiêu thụ đặc biệt (như kinh doanh gôn, casino…) và bổ sung quy định giá tính thuế đối với hàng hóa, dịch vụ dùng để khuyến mại là giá tính thuế tiêu thụ đặc biệt của hàng hóa, dịch vụ cùng loại hoặc tương đương tại thời điểm phát sinh các hoạt động này.

Về thuế suất và mức thuế tuyệt đối, đối với mặt hàng thuốc lá, Luật giữ nguyên mức thuế suất tỷ lệ phần trăm hiện hành (75%) và bổ sung mức thuế tuyệt đối theo lộ trình 5 năm từ 2027 - 2031.

Cụ thể, thuốc lá điếu tăng 2.000 đồng/bao/năm từ năm 2027 đến năm 2031 lên 10.000 đồng/bao; xì gà tăng 20.000 đồng/điếu/năm từ 2027 đến năm 2031 lên 100.000 đồng/điếu; thuốc lá sợi, thuốc lào hoặc các dạng khác tăng 20.000 đồng/100g hoặc 100ml/năm từ 2027 đến năm 2031 lên 100.000 đồng/100g hoặc 100ml.

Mức thuế tuyệt đối đối với thuốc lá điếu áp dụng với bao thuốc lá có 20 điếu, đối với xì gà có trọng lượng 20g/điếu. Chính phủ sẽ có hướng dẫn quy đổi đối với bao thuốc lá khác 20 điếu, xì gà có trọng lượng khác 20g/điếu.

Đối với mặt hàng rượu, bia, Luật điều chỉnh tăng thuế suất tỷ lệ phần trăm theo lộ trình 5%/năm trong 5 năm từ năm 2027 - 2031. Cụ thể, rượu từ 20 độ trở lên áp dụng mức 65% hiện hành vào năm 2026, tăng lên 90% vào năm 2031. Rượu dưới 20 độ áp dụng mức 35% hiện hành vào năm 2026, tăng lên 60% vào năm 2031. Bia áp dụng mức 65% vào năm 2026, tăng lên 90% vào năm 2031. Nước giải khát có hàm lượng đường trên 5g/100ml sẽ áp dụng mức thuế suất 8% (từ năm 2027) và 10% (từ năm 2028).

Ngoài ra, thuế suất với xe ô tô pick-up chở hàng cabin kép, xe ô tô tải VAN được điều chỉnh theo lộ trình tăng 3%/năm trong 3 năm từ năm 2027 - 2029.

Liên quan đến hoàn thuế, khấu trừ thuế, Luật sửa đổi, bổ sung quy định không áp dụng hoàn thuế tiêu thụ đặc biệt đối với trường hợp doanh nghiệp chuyển đổi sở hữu, chuyển đổi doanh nghiệp, sáp nhập, hợp nhất, chia, tách, chấm dứt hoạt động. Đồng thời, bổ sung quy định hoàn thuế đối với số thuế tiêu thụ đặc biệt chưa được khấu trừ hết của xăng khoáng nguyên liệu dùng để sản xuất, pha chế xăng sinh học.

Việc điều chỉnh thuế TTĐB lần này được đánh giá là đúng hướng và cần thiết, trong bối cảnh Việt Nam phải đối mặt với gánh nặng y tế gia tăng do bệnh không lây nhiễm. Việc kết hợp thuế suất theo tỷ lệ và thuế tuyệt đối giúp đảm bảo tính công bằng và hiệu quả điều tiết.

Luật Thuế tiêu thụ đặc biệt sửa đổi sẽ chính thức có hiệu lực từ ngày 1/1/2026, với các điều chỉnh về thuế suất bắt đầu áp dụng từ năm 2027.