Thủ tướng yêu cầu tăng cường giải pháp cấp bách bảo vệ môi trường

Theo đó, Thủ tướng yêu cầu Ủy ban nhân dân các tỉnh, thành phố tăng cường trách nhiệm của chính quyền các cấp, nhất là người đứng đầu trong chỉ đạo, kiểm tra, xử lý các vấn đề môi trường. Việc thực hiện trách nhiệm này sẽ được đưa vào đánh giá cán bộ, thi đua định kỳ. Trường hợp để xảy ra ô nhiễm nghiêm trọng, gây bức xúc xã hội do buông lỏng quản lý sẽ bị kiểm điểm, xử lý nghiêm.

Các địa phương phải chủ động thanh tra, kiểm tra kịp thời các tổ chức, doanh nghiệp có nguy cơ gây ô nhiễm môi trường, đặc biệt là hoạt động xả thải ra đất, không khí, nước. Danh sách cơ sở sản xuất chưa lắp đặt hệ thống quan trắc môi trường tự động phải được công khai và đôn đốc hoàn thành lắp đặt trong năm 2025.

Cùng với đó, cần đẩy mạnh đầu tư hệ thống giám sát tài nguyên nước và hệ thống camera phát hiện hành vi vi phạm môi trường, đồng bộ dữ liệu với hệ thống quốc gia. Các địa phương được yêu cầu bố trí ngân sách và huy động nguồn lực xã hội hóa, quốc tế để xử lý ô nhiễm, hỗ trợ các cơ sở gây ô nhiễm chuyển đổi công nghệ, đồng thời khuyến khích phát triển công nghiệp tái chế, sản xuất xanh, giao thông thân thiện môi trường theo hướng kinh tế tuần hoàn.

Thủ tướng cũng giao nghiên cứu điều chỉnh phí bảo vệ môi trường với nước thải, lệ phí liên quan đến phương tiện sử dụng nhiên liệu hóa thạch, hướng đến mục tiêu tài chính hóa bảo vệ môi trường và hỗ trợ đầu tư hệ thống xử lý nước thải tập trung.

Lực lượng Công an lấy mẫu trong khuôn viên khu vực xử lý chất thải của doanh nghiệp môi trường. Ảnh: VGP

Trong lĩnh vực quản lý chất thải, các địa phương phải tăng tốc thực hiện các chương trình thu gom, phân loại, tái chế, tái sử dụng rác thải, xử lý nước thải sinh hoạt, cải tạo các làng nghề ô nhiễm. Đồng thời, phải xác định vùng phát thải thấp và xây dựng lộ trình cụ thể áp dụng biện pháp kiểm soát khí thải tại các khu vực này.

Với chất lượng không khí, các đô thị đặc biệt, đô thị loại I phải đầu tư hệ thống quan trắc tự động, công khai thông tin chất lượng không khí và có giải pháp ứng phó khẩn cấp khi ô nhiễm nghiêm trọng. Các công trình xây dựng, phương tiện vận tải cũng phải được kiểm soát nghiêm ngặt để giảm phát thải bụi. Chính quyền cơ sở cần rà soát cơ sở vật chất phục vụ người dân thực hiện phân loại rác tại nguồn, chấm dứt tình trạng xả thải bừa bãi gây ô nhiễm, mất mỹ quan đô thị.

Đối với thành phố Hà Nội, ngoài thực hiện chung các nhiệm vụ trên, thành phố cần lập và công bố đề án vùng phát thải thấp trong quý III/2025. Đồng thời, tập trung phát triển giao thông công cộng sạch, như xe buýt điện, tàu điện; hỗ trợ doanh nghiệp sản xuất, lắp ráp phương tiện sử dụng năng lượng sạch và người dân chuyển đổi phương tiện từ nhiên liệu hóa thạch sang năng lượng thân thiện môi trường.

Hà Nội cũng được giao nghiên cứu điều chỉnh lệ phí trước bạ, phí trông giữ phương tiện với xe sử dụng nhiên liệu hóa thạch tại khu vực trung tâm, tiến tới hạn chế và loại bỏ xe máy, mô tô xăng tại các vành đai theo từng mốc thời gian từ năm 2026 đến 2030.

Trong lĩnh vực xử lý nước thải và rác thải, Thành phố cần xây dựng đề án xử lý ô nhiễm tại các dòng sông, kênh, rạch nội thành; thúc đẩy thu gom, xử lý nước và rác sinh hoạt; bảo đảm tách riêng hệ thống thoát nước mưa, nước thải; xử lý nghiêm các khu đô thị chưa có hệ thống xử lý nước thải tập trung.

Đặc biệt, Hà Nội sẽ triển khai thí điểm không sử dụng đồ nhựa dùng một lần tại các cơ sở kinh doanh ăn uống trong Vành đai I từ quý IV/2025 và nhân rộng sau đó. Thành phố cũng ưu tiên nguồn lực hình thành các khu công nghiệp tái chế, nhà máy xử lý rác thải tiên tiến, giảm tỷ lệ chôn lấp rác và chấm dứt tình trạng tồn đọng gây ô nhiễm.

Thủ tướng đồng thời đề nghị các cơ quan tư pháp phối hợp chặt chẽ trong điều tra, truy tố, xét xử các hành vi vi phạm môi trường; hướng dẫn cụ thể cách đo lường, xác định hậu quả nhằm làm rõ tội danh, mức độ xử lý trong các vụ án môi trường…

P.T