Nghe điện thoại từ “công an rởm”, nam sinh viên mất hơn 7 tỷ đồng: Lỗ hổng nhận thức đáng báo động

Thủ đoạn cũ - nạn nhân mới: Khi công nghệ gặp sự nhẹ dạ

Ngày 24/6/2025, anh C. (sinh năm 2004, trú tại Hà Nội, là sinh viên một trường đại học lớn trên địa bàn) nhận được cuộc gọi từ một người lạ tự xưng là cán bộ Công an thành phố Hải Phòng. Đối tượng thông báo anh có liên quan đến một đường dây rửa tiền xuyên quốc gia - một chiêu thức quen thuộc đã từng được cơ quan chức năng cảnh báo.

Không dừng lại ở lời nói, đối tượng sử dụng video call có hình ảnh giả danh cảnh sát mặc sắc phục, một chiêu thức sử dụng công nghệ “deepfake” hoặc kỹ thuật cắt ghép video để tạo cảm giác chân thực. Trong lúc hoảng loạn, thiếu kinh nghiệm xử lý, anh C. đã làm theo hướng dẫn gọi điện về gia đình, nói dối rằng được nhận học bổng du học, và đề nghị gia đình chuyển tiền để “chứng minh tài chính”.

Với niềm tin sai lầm rằng mọi thủ tục sẽ được hoàn lại sau khi xác minh, anh đã chuyển hơn 7 tỷ đồng vào tài khoản do kẻ lừa đảo cung cấp. Mãi đến khi không thể liên lạc với đối tượng và không thấy tiền quay trở lại, anh mới hiểu ra sự việc và đến cơ quan công an trình báo.

Cảnh báo nguy hiểm từ hình thức lừa đảo “mới dưới vỏ bọc cũ”

Dù đã được tuyên truyền rộng rãi, hình thức lừa đảo giả danh công an vẫn “tiến hóa” liên tục, đánh vào tâm lý hoảng sợ, cả tin, đặc biệt là ở nhóm đối tượng yếu thế về kỹ năng sống như học sinh, sinh viên, người cao tuổi.

Theo Công an thành phố Hà Nội, đây không phải là trường hợp cá biệt. Thời gian gần đây, lực lượng chức năng liên tục tiếp nhận nhiều vụ việc có tính chất tương tự, trong đó nạn nhân phần lớn là sinh viên, người đang sống xa nhà, thiếu sự hỗ trợ kịp thời từ người thân, hoặc ngại chia sẻ vì xấu hổ.

Đáng lo ngại, các đối tượng còn sử dụng phần mềm giả lập, trình chiếu hình ảnh giả mạo giấy tờ công an, thậm chí cả phòng điều tra, nhằm tạo niềm tin tuyệt đối. Họ thường xuyên yêu cầu nạn nhân giữ bí mật, không tiết lộ với ai để “đảm bảo an toàn điều tra” - khiến nhiều người sập bẫy mà không hề nghi ngờ.

Cần làm gì để không trở thành nạn nhân?

Công an thành phố Hà Nội một lần nữa khẳng định: “Không có bất kỳ trường hợp nào cơ quan công an yêu cầu công dân chuyển tiền vào tài khoản để xác minh, phục vụ điều tra”.

Khi có nhu cầu làm việc với người dân, lực lượng công an sẽ: Gửi giấy mời, giấy triệu tập bằng văn bản chính thức; Hoặc thông qua công an địa phương có thẩm quyền; Tuyệt đối không sử dụng video call, không yêu cầu cài đặt ứng dụng lạ, và không yêu cầu chuyển tiền qua ngân hàng.

Người dân cần: Bình tĩnh khi nhận cuộc gọi từ người lạ tự xưng là cán bộ công an; Không cung cấp thông tin cá nhân, mã OTP, số tài khoản ngân hàng cho bất kỳ ai qua điện thoại; Chủ động thông báo với người thân, nhà trường hoặc cơ quan công an gần nhất khi gặp trường hợp nghi ngờ; Chia sẻ kiến thức phòng tránh lừa đảo tới bạn bè, người thân - đặc biệt là sinh viên và người lớn tuổi.

Khi cảnh giác là “vũ khí phòng thân” trong thế giới số

Vụ việc của nam sinh viên Hà Nội một lần nữa gióng lên hồi chuông báo động về tình trạng thiếu kỹ năng tự vệ trước lừa đảo công nghệ cao trong một bộ phận người trẻ. Khi thông tin giả mạo được tạo ra dễ dàng và niềm tin đặt sai chỗ có thể khiến cả gia đình trắng tay, thì nhận thức, phản xạ phòng vệ và chia sẻ thông tin chính là cách bảo vệ bản thân và cộng đồng.