Xem xét trách nhiệm khiến dự án đường sắt Nhổn - Ga Hà Nội chậm tiến độ

Theo đó, dự án Đường sắt Đô thị đoạn Nhổn - Ga Hà Nội do Ban Quản lý Đường sắt Đô thị Hà Nội làm chủ đầu tư đã được Thanh tra Chính phủ thanh tra theo đơn tố cáo của công dân về một số nội dung của dự án.

Dự án do Ban Quản lý Đường sắt Đô thị Hà Nội được giao làm chủ đầu tư. Tư vấn thực hiện dự án là Công ty Systra (Cộng hòa Pháp). Đây là dự án có quy mô lớn, công nghệ hiện đại, phức tạp, lần đầu tiên được triển khai tại thành phố Hà Nội. Dự án sử dụng vốn vay ODA của 4 nhà tài trợ (Chính phủ Pháp, Cơ quan Phát triển Pháp - AFD, Ngân hàng Đầu tư châu Âu - EIB và Ngân hàng Phát triển châu Á - ADB).

Theo dự kiến, tuyến đường sắt đi qua huyện Từ Liêm (nay là quận Bắc Từ Liêm) và các quận (Cầu Giấy, Ba Đình, Hoàn Kiếm, Đống Đa), quy mô toàn tuyến dài 12,5km; trong đó, đoạn trên cao 8,5km, đi ngầm 4km, điểm đầu là Nhổn, điểm cuối là Nhà ga Hà Nội; diện tích đất xây dựng công trình 28,68ha, gồm depot 17,01ha, tuyến và ga trên cao 10,25ha, ga ngầm 14,08ha; tổng mức đầu tư và nguồn vốn là 783 triệu euro (vốn vay ODA là 653 triệu euro, vốn đối ứng là 130 triệu euro); thời gian thực hiện từ năm 2009 - 2015.

Vì nhiều nguyên nhân khách quan, dự án Nhổn - Ga Hà Nội bị kéo dài thời gian hoàn thành.

Sau đó, dự án đã được điều chỉnh tổng mức đầu tư là 1,176 triệu euro, thời gian thực hiện dự án đến năm 2018. Ngày 30/5/2023, Thủ tướng Chính phủ có quyết định số 588/QÐ-TTg về việc điều chỉnh chủ trương đầu tư dự án (trong đó điều chỉnh thời gian thực hiện dự án từ năm 2009 - 2027 và điều chỉnh tổng mức đầu tư dự án thành 34.826 tỷ đồng...).

Đáng chú ý, đối với nội dung tố cáo, việc ký hợp đồng với nhà thầu khi chưa giải phóng mặt bằng theo đúng tiến độ, chưa xác định được kế hoạch bàn giao mặt bằng, di chuyển chướng ngại vật nhưng không thương thảo để điều chỉnh kế hoạch bàn giao mặt bằng, kết luận Thanh tra nêu rõ Dự án tuyến đường sắt thí điểm thành phố Hà Nội, đoạn Nhổn - Ga Hà Nội được Ủy ban nhân dân Thành phố phê duyệt báo cáo nghiên cứu khả thi từ năm 2009.

Ủy ban nhân dân Thành phố đã giao Ủy ban nhân dân các quận Hoàn Kiếm, Bắc Từ Liêm, Đống Đa, Ba Đình, Cầu Giấy thực hiện giải phóng mặt bằng để bàn giao mặt bằng cho Ban Quản lý dự án đường sắt thực hiện dự án.

Như vậy, về cơ bản Ủy ban nhân dân các quận: Cầu Giấy, Bắc Từ Liêm, Ba Đình, Đống Đa, Hoàn Kiếm đã thực hiện trình tự thủ tục giải phóng mặt bằng bồi thường, hỗ trợ và tái định cư theo quy định và chỉ đạo của Ủy ban nhân dân Thành phố.

Tuy nhiên, về tiến độ thời gian giải phóng mặt bằng còn chậm, chưa thực hiện đúng về thời gian theo quy định tại Điều 67, Điều 68, Điều 69, Điều 70, Điều 93 Luật Đất đai năm 2013; Khoản 2, Điều 108 Luật Xây dựng số 50/2014/QH132. Trách nhiệm này thuộc Ủy ban nhân dân các quận: Ba Đình, Hoàn Kiếm, Đống Đa và các đơn vị liên quan trong việc chậm giải phóng mặt bằng để thực hiện dự án qua từng thời kỳ.