Luật Đất đai (sửa đổi): Động lực phục hồi thị trường bất động sản

Việc thông qua Luật Đất đai (sửa đổi) tại Kỳ họp đã đáp ứng yêu cầu hoàn thiện đồng bộ chính sách, pháp luật về quản lý và sử dụng đất phù hợp với thể chế phát triển nền kinh tế thị trường, định hướng xã hội chủ nghĩa, để nguồn lực đất đai được quản lý, khai thác, sử dụng tiết kiệm, bền vững, hiệu quả cao nhất; đáp ứng yêu cầu đẩy mạnh công nghiệp hóa, hiện đại hóa, công bằng và ổn định xã hội; bảo đảm quốc phòng, an ninh; bảo vệ môi trường, thích ứng với biến đổi khí hậu; tạo động lực đưa nước ta trở thành nước phát triển có thu nhập cao.

Luật khi có hiệu lực đi vào thực tế cuộc sống được kỳ vọng tác động tích cực, tạo động lực thúc đẩy sự hồi phục của thị trường và tạo nền tảng pháp lý để thị trường bất động sản Việt Nam phát triển lành mạnh, bền vững.

Tại Tọa đàm "Luật Đất đai 2024: Nền tảng pháp lý cho giai đoạn phát triển mới của thị trường bất động sản Việt Nam”, Tiến sĩ Đậu Anh Tuấn - Phó Tổng Thư ký, Trưởng Ban pháp chế VCCI khẳng định: "Chưa có luật nào khó và phức tạp như Luật Đất đai. Đây là luật chịu sức ép rất lớn từ thực tiễn, ảnh hưởng đến nhiều đối tượng trong xã hội, nhất là với cộng đồng doanh nghiệp...".

Theo Tiến sĩ Đậu Anh Tuấn, Luật đã bỏ quy định Chính phủ ban hành khung giá đất, giao thẩm quyền cho các địa phương ban hành bảng giá đất. Mở rộng các trường hợp áp dụng bảng giá đất để đơn giản thủ tục hành chính, tiết kiệm thời gian đối với một số trường hợp phải xác định giá đất.

(Ảnh minh họa: BT)

Đồng thời, phân cấp cho Chủ tịch Ủy ban nhân dân cấp huyện quyết định giá đất cụ thể đối với trường hợp giao đất, cho thuê đất, cho phép chuyển mục đích sử dụng đất, công nhận quyền sử dụng đất, gia hạn sử dụng đất, xác định giá khởi điểm đấu giá quyền sử dụng đất để giao đất, cho thuê đất, điều chỉnh quy hoạch xây dựng chi tiết, thu hồi đất thuộc thẩm quyền của Ủy ban nhân dân cấp huyện.

Một điểm được nhiều địa phương chờ đợi nữa là bỏ quy định phải trình Thủ tướng Chính phủ có văn bản chấp thuận đối với dự án có sử dụng đất trồng lúa, đất rừng phòng hộ, đất rừng đặc dụng vào các mục đích khác, mà không thuộc trường hợp thực hiện dự án thuộc thẩm quyền của Quốc hội. Phân cấp cho Hội đồng nhân dân cấp tỉnh quyết định chủ trương chuyển mục đích sử dụng đất đối với dự án có sử dụng đất trồng lúa, đất rừng phòng hộ, đất rừng đặc dụng sang mục đích khác đối với các dự án này.

Liên quan đến thu hồi đất, quy định đã rõ ràng hơn. Điều 79 quy định 32 trường hợp thu hồi đất, theo 3 nhóm gồm: Dự án do Quốc hội chấp thuận, quyết định chủ trương đầu tư; dự án do Thủ tướng Chính phủ chấp thuận, quyết định chủ trương đầu tư; 30 nhóm dự án còn lại thuộc thẩm quyền chấp thuận của các cơ quan theo pháp luật về đầu tư, đầu tư công, đầu tư PPP (Hội đồng nhân dân, Ủy ban nhân dân tỉnh,...)

Một điểm nữa, theo Tiến sĩ Đậu Anh Tuấn đánh giá là có tác động tích cực với doanh nghiệp là thúc đẩy giao dịch. Luật cho phép đối với người Việt Nam định cư ở nước ngoài có quốc tịch Việt Nam, là công dân Việt Nam thì có đầy đủ các quyền liên quan đến đất đai như công dân Việt Nam ở trong nước (cá nhân trong nước).

Bên cạnh đó, Luật cũng đặt ra nhiều vấn đề mới đối với các doanh nghiệp. Đơn cử như quy định rõ các trường hợp cho thuê đất trả tiền 1 lần cho cả thời gian thuê. Các trường hợp còn lại sẽ áp dụng thuê đất trả tiền hàng năm. Hay người thuê đất hàng năm được quyền bán, thừa kế, tặng cho, cho thuê, thế chấp tài sản gắn liền với đất. Người thuê đất có quyền cho thuê tài sản thuộc sở hữu của mình gắn liền với đất thuê, cho thuê lại quyền thuê trong hợp đồng thuê đất…

Luật cũng cân bằng nhiều lợi ích khác nhau; liên quan đến rất nhiều văn bản pháp luật. Quy trình xây dựng kỹ lưỡng, thận trọng, trải qua 4 kỳ họp Quốc hội, 8 kỳ họp Ủy ban Thường vụ Quốc hội.

Cho rằng luật mới đã có nhiều quy định tháo gỡ, song Tiến sĩ Đậu Anh Tuấn khẳng định, đây là dự án luật lớn, chắc chắn trong quá trình thực hiện sẽ cần sự tham gia thêm, cân nhắc nhiều lợi ích, trước mắt là quá trình soạn thảo các nghị định, thông tư hướng dẫn.

Phó Tổng thư ký VCCI cũng nhấn mạnh: "Khi thủ tục hành chính nhanh hơn, ít chồng chéo hơn, các cơ quan thực hiện cũng sẽ mạnh dạn hơn, không ngần ngại và nhất là không sợ sai”.

Bảo Thoa